partner
Foto: Brabantse Ontwikkelings Maatschappij
Food Pioneers Accelerator (FPA) helpt startups in Vlaanderen en Zuid-Nederland net wat makkelijker te beginnen aan dat volgende technologische opschalingvraagstuk. Dit jaar ondersteunt FPA onder andere het testen van alternatieve toepassingen van een product, het realiseren van een food-grade outlet voor brouwgraan en de ontwikkeling van een nieuwe robotische snijmachine.
De Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) is penvoerder en partner van dit initiatief van het Europese subsidieprogramma Interreg. FPA subsidieert startups die grensoverschrijdende samenwerking en kennisuitwisseling opzoeken in de grensregio.
Een kaart van de betrokken regio’s laat zien welke locaties er open staan voor samenwerking. De aangrenzende regio’s in Zuid-Nederland, Zeeland en Limburg, maar ook de zuiderburen, in de regio’s Oost- en West-Vlaanderen, bieden de nodige kennis en faciliteiten. “Het doel van Food Pioneers Accelerator is om voedselinnovaties sneller naar de markt te krijgen,” vertelt Marjan Welvaarts, programmamanager van FPA bij BOM. “In FPA projecten brengen we al die partijen samen, het liefst een Vlaamse partner met een Zuid-Nederlandse speler. Denk daarbij aan pilotfaciliteiten, zoals Bio Base Europe Pilot Plant, maar ook productiebedrijven met overcapaciteit of machine-ontwikkelaars en dienstverleners.”
Brabant als dé plek voor opschaling in plantaardige ingrediënten
BOM zet Noord-Brabant op de kaart als de regio in Europa waar een voedselbedrijf goed kan opschalen, zowel in productie als commercieel. Onder de vlag ‘Scale-Up Plant of Europe’ profileert de provincie zich als dé Europese opschalingsregio voor plantaardige ingrediënten. “In onze regio is alles aanwezig, van de primaire sector en voedselverwerkers tot retailers als Jumbo, Udea en Sligro,” zegt Welvaarts. “Dat geeft een vruchtbare omgeving om succesvol producten te ontwikkelen en produceren.” Brabantse organisaties zoals Cosun of Bodec kijken graag mee met innovatieve startups en kunnen productiecapaciteit of faciliteiten beschikbaar stellen. In netwerkbijeenkomsten en Open Kitchen Sessions koppelt de BOM startups aan voedingsbedrijven. Binnen Scale-Up Plant of Europe zijn inmiddels bijna honderd bedrijven, onderwijsinstellingen en overheidsinstellingen actief.
Startups grensoverschrijdende steunen
Als initiatiefnemer van FPA versterkt BOM de opschalingskracht in Brabant verder met partners over de grens. “Deze grensoverschrijdende partnerschappen versterken onze infrastructuur zodat we de Europese voedselindustrie nog breder kunnen ondersteunen bij duurzame opschaling. Dat is essentieel voor onze ambitie om opschalingsregio te worden.”
Voor dit jaar zijn er weer 16 projecten geselecteerd voor Food Pioneers Accelerator. Het totaal beschikbare budget is voor dit jaar vergeven. Drie startups vertellen hoe ze in aanraking kwamen met FPA en wat hun ervaring is tot nog toe met hun deelname.
Protein Brewery: Ingrediënt verbeteren voor dranken
The Protein Brewery verkoopt hun product uit biomassafermentatie, Fermotein, in Noord-Amerika als ingrediënt in active nutrition en wil een nieuwe toepassing aanboren. “Ons product is eiwitrijk, maar bevat ook veel vezels, mineralen, nutriënten en bio-actieve stoffen die goed passen bij sportvoeding, zoals eiwitshakes, repen en maaltijdvervangers,” legt CTO Gilbert Verschelling uit. Een logische andere toepassing is alternatieve eiwitrijke zuiveldranken. “Voor de toepassing in dranken willen we de eigenschappen van ons huidige product verder optimaliseren. Voor het optimaliseren van ons product voor deze toepassing, doen we proeven bij Bio Base Europe Pilot Plant (BBEPP) met hulp van FPA.”
“Dit soort proeven zijn net iets te kostbaar en te risicovol om als startup zelf te doen,” zegt Verschelling. “Ondertussen hebben we een team van 40 mensen, maar een deel daarvan werkt nu op onze productielocatie. Ons ontwikkelingsteam focust op productieondersteuning en nieuwe productontwikkelingen.” De samenwerking met Bio Base Europa Pilot Plant én met BOM en Food Pioneers Accelerator verloopt geheel naar wens. Verschelling: “Tijdens zo’n technologische ontwikkeling loopt niet alles volgens plan. Na de fermentatie vervoeren we de biomassa naar BBEPP in Gent. Maar niet altijd kunnen we op de afgesproken dag de gevraagde biomassa leveren. Daar is BBEPP heel flexibel in. Ze bellen ons dan weer als een proef van een andere klant komt te vervallen om te checken of we toevallig die plek kunnen innemen. Dat werk het heel fijn. Datzelfde begrip merken we bij de BOM en FPA.”
MaGie Creations’ food-grade outlet voor brouwgraan
MaGie Creations werkt aan een oplossing om voldoende brouwgraan voedselveilig te ontvangen voor hun proces, waarmee ze deze reststroom omzetten tot functionele ingrediënten. De emulgatoren van MaGie Creations kunnen dierlijke vetten vervangen in gebak, vlees(-vervangers) en snacks. Brouwgraan, ook wel bekend als bierbostel, is een overvloedige reststroom van bierbrouwerijen. Het huidige systeem is erop gericht het brouwgraan zo snel mogelijk af te voeren, waardoor het doorgaans als veevoer voor herkauwers eindigt. Het nadeel hiervan is dat dit warme, natte graan nu wordt afgevoerd op een manier waardoor het ongeschikt wordt voor humane consumptie. De afvoerleidingen zijn onvoldoende reinigbaar. De opslag in grote silo’s, die vaak eens in de week geleegd worden, zorgt dat de reststroom verzuurt en bederft.
“Het voldoende ontvangen van goed brouwgraan voor ons proces, dat voedselveilig moet gebeuren, is nu heel bewerkelijk,” legt Madeleine Gielens, oprichter van MaGie Creations, uit. “We gebruiken de subsidie van FPA om ’s werelds eerste hoog volume food-grade outlet voor brouwgraan te realiseren bij Brouwerij Haacht.” Het opzetten van zo’n systeem was een hele investering en daarmee een risico voor een startup zoals MaGie Creations. Tijdens de FiE in Parijs sprak Gielens met Welvaarts, wat uiteindelijk leidde tot de indiening van dit technologische vraagstuk bij FPA. Gielens had namelijk al een Belgische brouwer, Haacht Brouwerij, op het oog. Zo paste dit project goed bij de missie van FPA: het bevorderen van een grensoverschrijdende samenwerking.
“De samenwerking met de BOM en Food Pioneers Accelerator werkt goed, omdat deze partijen ook in de inhoud geïnteresseerd zijn,” zegt Gielens. “Deze food-grade outlet bij onze grondstofleverancier is pas een eerste stap. Het programma denkt ook goed mee in de volgende stappen die nodig zijn voor de opzet van onze waardeketen.” Gielens verwacht dan ook nog veel te hebben aan het netwerk van faciliteiten, ondernemingen en actoren in het FPA-netwerk.
Rival Foods ontwikkelt een snelle snijrobot
Rival Foods is de startup fase voorbij en loopt tegen een lastig opschalingsvraagstuk aan: hun proces gaat nu niet snel genoeg. De producent van helespier vleesvervangers, zoals biefstuk of kipfilet, produceert grote plakken deeg met een structuur die heel erg op vlees lijkt. Dit deeg wordt geproduceerd met behulp van shear cell technologie. De plantaardige biefstuk wordt uit deze deegplak gesneden met een snijmachine, in wezen een geavanceerde robot. Die werkt nu niet snel genoeg en veroorzaakt verstoringen. Met FPA-subsidie ontwikkelt Rival Foods een nieuwe robot met een Vlaamse partner, HUPICO.
Rival Foods vestigde zijn eerste productielocatie in het Brabantse Geldrop en oprichter Birgit Dekkers werd getipt door Welvaarts over FPA. Uiteindelijk is uit dat contact een aanvraag gerold bij FPA voor deze ontwikkeling van een nieuwe robot.
Karin Löwik is per 1 januari 2026 gestart bij Rival Foods als CEO en volgt het project sindsdien. Zij spreekt haar waardering uit voor de flexibele houding van FPA en BOM. “We zijn voortdurend alert op passende subsidiemogelijkheden en FPA sluit perfect aan. Dit soort technologische ontwikkelingen zijn ingewikkeld. Het project verloopt nu stroef, maar FPA stond open voor een verlenging van de projecttijd. Het blijkt toch altijd complexer te zijn dan van tevoren gedacht. Er wordt goed met ons meegedacht.”
