Grote keuzes voor Nederland? Niet op je bord

Ik had het moeten weten en mijn verwachtingen moeten temperen. Maar als er een coalitieakkoord wordt gepresenteerd die met de naam ‘Aan de slag’ met de belofte om ‘de grote uitdagingen van deze tijd aan te pakken’, dan mag je hopen dat er iets wordt gezegd over voedselbeleid. Zal de eiwittransitie worden benoemd en erkend? Nou, nee.

Dat had ik natuurlijk kunnen weten. Als er een onderwerp is waar niemand zich aan wil branden, is het wel voeding.Met een tussenkop als ‘Grote keuzes voor Nederland’ mag je verwachten dat er keuzes worden gemaakt. Dus bladerde ik naar het hoofdstuk over landbouw.

Daar stond: stikstofdoelen met de terugkeer van het stikstoffonds, forse maatregelen rondom Natura 2000-gebieden en verdere krimp van de veestapel via afroming van rechten. Niks over meer plantaardige eiwitten van Nederlandse bodem. Het volgende hoofdstuk ‘Op koers voor het klimaat en groene groei’ dan? Alleen energietransitie. ‘Een gezonde samenleving’? Ook daar geen woord over het voedingspatroon.

De coalitie zegt in het akkoord wel dat het ongezonde keuzes onaantrekkelijk wil maken en een deel van de opbrengsten te gaan gebruiken om de gezondheid te verbeteren. Wat dan ongezonde keuzes zijn, wordt niet gespecificeerd. Het kan zijn dat er een vlees- en zuivelheffing komt, maar realistischer is een suikertaks of misschien enkel het verhogen van de accijnzen op nicotine houdende producten. De kans dat vlees en zuivel worden gezien als ongezonde keuzes is nihil.

Plan voor actie

Opvallend: de formerende partijen willen wel inzetten op biologisch. De consumptie en productie van bioproducten moet worden gestimuleerd via een actieplan (er is al een actieplan biologisch sinds 2022). Maar waar is het actieplan Nederlandse plantaardige eiwitten? Het actieplan 50 dierlijk/50 plantaardig? De gevreesde vleestaks of maatregelen om peulvruchten aantrekkelijker te maken? De overheid laat het aan supermarkten en producenten over.

Dit is geen randzaak. Een gezonder en duurzamer Nederland is ook onderdeel van onze nationale veiligheid. Dit is een ziekte die Nederland van binnenuit bedreigt. Wanneer gaat de nationale overheid dáárin keuzes maken?

Wel innovatief

In de innovatieve hoek laten de formerende partijen overigens wel wat ambitie zien. Kweekvlees en innovatieve fermentatie worden expliciet genoemd en benoemd als voedselproductie van de toekomst. Er komen subsidies en kredieten om private investeringen te ondersteunen. Hier is nog wat verder uitwerkingswerk voor nodig, maar het benoemen is in ieder geval een opsteker.

De grote uitdagingen van onze tijd kunnen pas aangepakt worden als ze erkend worden. De eiwittransitie is opnieuw niet erkend door onze toekomstige politieke leiders.

Ik had het moeten weten en mijn verwachtingen moeten temperen. Maar als er een coalitieakkoord wordt gepresenteerd die met de naam ‘Aan de slag’ met de belofte om ‘de grote uitdagingen van deze tijd aan te pakken’, dan mag je hopen dat er iets wordt gezegd over voedselbeleid. Zal de eiwittransitie worden benoemd en erkend? Nou, nee.

Dat had ik natuurlijk kunnen weten. Als er een onderwerp is waar niemand zich aan wil branden, is het wel voeding.Met een tussenkop als ‘Grote keuzes voor Nederland’ mag je verwachten dat er keuzes worden gemaakt. Dus bladerde ik naar het hoofdstuk over landbouw.

Daar stond: stikstofdoelen met de terugkeer van het stikstoffonds, forse maatregelen rondom Natura 2000-gebieden en verdere krimp van de veestapel via afroming van rechten. Niks over meer plantaardige eiwitten van Nederlandse bodem. Het volgende hoofdstuk ‘Op koers voor het klimaat en groene groei’ dan? Alleen energietransitie. ‘Een gezonde samenleving’? Ook daar geen woord over het voedingspatroon.

De coalitie zegt in het akkoord wel dat het ongezonde keuzes onaantrekkelijk wil maken en een deel van de opbrengsten te gaan gebruiken om de gezondheid te verbeteren. Wat dan ongezonde keuzes zijn, wordt niet gespecificeerd. Het kan zijn dat er een vlees- en zuivelheffing komt, maar realistischer is een suikertaks of misschien enkel het verhogen van de accijnzen op nicotine houdende producten. De kans dat vlees en zuivel worden gezien als ongezonde keuzes is nihil.

Plan voor actie

Opvallend: de formerende partijen willen wel inzetten op biologisch. De consumptie en productie van bioproducten moet worden gestimuleerd via een actieplan (er is al een actieplan biologisch sinds 2022). Maar waar is het actieplan Nederlandse plantaardige eiwitten? Het actieplan 50 dierlijk/50 plantaardig? De gevreesde vleestaks of maatregelen om peulvruchten aantrekkelijker te maken? De overheid laat het aan supermarkten en producenten over.

Dit is geen randzaak. Een gezonder en duurzamer Nederland is ook onderdeel van onze nationale veiligheid. Dit is een ziekte die Nederland van binnenuit bedreigt. Wanneer gaat de nationale overheid dáárin keuzes maken?

Wel innovatief

In de innovatieve hoek laten de formerende partijen overigens wel wat ambitie zien. Kweekvlees en innovatieve fermentatie worden expliciet genoemd en benoemd als voedselproductie van de toekomst. Er komen subsidies en kredieten om private investeringen te ondersteunen. Hier is nog wat verder uitwerkingswerk voor nodig, maar het benoemen is in ieder geval een opsteker.

De grote uitdagingen van onze tijd kunnen pas aangepakt worden als ze erkend worden. De eiwittransitie is opnieuw niet erkend door onze toekomstige politieke leiders.