Europese Eiwitstrategie moet flink gat in peulvruchten vullen

De nieuwe Europese Eiwitstrategie zal een aanzienlijke omvang moeten hebben, want met de huidige beperkte productiegroei lukt het niet om de afhankelijkheid van import te verlagen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van RaboResearch.

Volgens cijfers van de Europese Commissie importeert de EU jaarlijks ongeveer 19 miljoen ton ruw eiwit. De recente analyse van RaboResearch laat bovendien zien dat de Europese peulvruchtenproductie voorlopig onvoldoende groeit om die kloof te dichten.

De EU is al jaren sterk afhankelijk van ingevoerde eiwitten, en eerdere strategieën, waaronder de Nederlandse Eiwitstrategie, hebben dat patroon nog niet doorbroken. Er blijft een structureel tekort aan peulvruchten. Volgens RaboResearch komt de totale productie in 2025-2026 uit op 5,6 miljoen ton, terwijl de consumptie stijgt naar 6,7 miljoen ton. De importafhankelijkheid blijft daarmee bestaan.

Peulvruchtenproductie groeit niet snel genoeg

De productie van peulvruchten is wel toegenomen. In 2018-2019 lag die op circa 4,8 miljoen ton, tegen 5,6 miljoen ton in 2023-2024. De groei komt vooral door een grotere teelt van veldbonen en veld­-erwten, die samen goed zijn voor ongeveer 73% van de Europese productie. Toch blijft het groeitempo beperkt: volgens Rabobank neemt het areaal van peulvruchten tot 2035 naar verwachting slechts met 0,4% per jaar toe. Dat is te weinig om het structurele tekort in te lopen.

Nieuwe, innovatieve producten

Aan de vraagzijde neemt de vraag juist toe. De totale consumptie van peulvruchten in de EU en het VK groeide de afgelopen jaren met gemiddeld 5,1% per jaar. Van alle peulvruchten gaat 64% naar veevoer en 36% naar humane consumptie, maar vooral die laatste categorie groeit snel — met gemiddeld 2,8% per jaar. Ook in retail zet de groei door: volgens Euromonitor-data stijgt de vraag naar peulvruchtenproducten in de winkel jaarlijks met 1,2% in volume.

Die groei komt vooral uit nieuwe en innovatieve producten, zoals snacks, pasta’s, ready meals en vleesvervangers. In het onderzoek is soja niet meegenomen. Dat is nog steeds de meest gebruikte peulvrucht in de categorie vleesvervangers, al zit daar ook beweging in. In Nederland zien we een toename van producten op basis van erwteneiwit, zoals die van Beyond Meat en Planted. Ook andere ingrediënten winnen terrein, zoals mycoproteïnen en paddenstoelen.

Ketenbrede aanpak is noodzakelijk

Volgend jaar publiceert de Europese Commissie een nieuwe Europese Eiwitstrategie. De doelstelling blijft gelijk aan voorgaande jaren: de afhankelijkheid van import verkleinen. De uitdaging is echter groter dan alleen het uitbreiden van areaal. Rabobank benadrukt dat een ketenbrede aanpak, van veredeling tot verwerking, noodzakelijk is om de Europese eiwitproductie structureel te versterken. Er ligt dus een grote uitdaging waar de strategie een antwoord op moet bieden. Helemaal als er ook nog gehoor gegeven moet worden aan wensen zoals eiwitdiversificatie. Want de productie van eiwitgewassen neemt toe, maar bestaat eigenlijk maar uit twee grote gewassen. Populaire peulvruchten, zoals kikkererwten, worden in zeer kleine mate geteeld in de EU.

De nieuwe Europese Eiwitstrategie zal een aanzienlijke omvang moeten hebben, want met de huidige beperkte productiegroei lukt het niet om de afhankelijkheid van import te verlagen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van RaboResearch.

Volgens cijfers van de Europese Commissie importeert de EU jaarlijks ongeveer 19 miljoen ton ruw eiwit. De recente analyse van RaboResearch laat bovendien zien dat de Europese peulvruchtenproductie voorlopig onvoldoende groeit om die kloof te dichten.

De EU is al jaren sterk afhankelijk van ingevoerde eiwitten, en eerdere strategieën, waaronder de Nederlandse Eiwitstrategie, hebben dat patroon nog niet doorbroken. Er blijft een structureel tekort aan peulvruchten. Volgens RaboResearch komt de totale productie in 2025-2026 uit op 5,6 miljoen ton, terwijl de consumptie stijgt naar 6,7 miljoen ton. De importafhankelijkheid blijft daarmee bestaan.

Peulvruchtenproductie groeit niet snel genoeg

De productie van peulvruchten is wel toegenomen. In 2018-2019 lag die op circa 4,8 miljoen ton, tegen 5,6 miljoen ton in 2023-2024. De groei komt vooral door een grotere teelt van veldbonen en veld­-erwten, die samen goed zijn voor ongeveer 73% van de Europese productie. Toch blijft het groeitempo beperkt: volgens Rabobank neemt het areaal van peulvruchten tot 2035 naar verwachting slechts met 0,4% per jaar toe. Dat is te weinig om het structurele tekort in te lopen.

Nieuwe, innovatieve producten

Aan de vraagzijde neemt de vraag juist toe. De totale consumptie van peulvruchten in de EU en het VK groeide de afgelopen jaren met gemiddeld 5,1% per jaar. Van alle peulvruchten gaat 64% naar veevoer en 36% naar humane consumptie, maar vooral die laatste categorie groeit snel — met gemiddeld 2,8% per jaar. Ook in retail zet de groei door: volgens Euromonitor-data stijgt de vraag naar peulvruchtenproducten in de winkel jaarlijks met 1,2% in volume.

Die groei komt vooral uit nieuwe en innovatieve producten, zoals snacks, pasta’s, ready meals en vleesvervangers. In het onderzoek is soja niet meegenomen. Dat is nog steeds de meest gebruikte peulvrucht in de categorie vleesvervangers, al zit daar ook beweging in. In Nederland zien we een toename van producten op basis van erwteneiwit, zoals die van Beyond Meat en Planted. Ook andere ingrediënten winnen terrein, zoals mycoproteïnen en paddenstoelen.

Ketenbrede aanpak is noodzakelijk

Volgend jaar publiceert de Europese Commissie een nieuwe Europese Eiwitstrategie. De doelstelling blijft gelijk aan voorgaande jaren: de afhankelijkheid van import verkleinen. De uitdaging is echter groter dan alleen het uitbreiden van areaal. Rabobank benadrukt dat een ketenbrede aanpak, van veredeling tot verwerking, noodzakelijk is om de Europese eiwitproductie structureel te versterken. Er ligt dus een grote uitdaging waar de strategie een antwoord op moet bieden. Helemaal als er ook nog gehoor gegeven moet worden aan wensen zoals eiwitdiversificatie. Want de productie van eiwitgewassen neemt toe, maar bestaat eigenlijk maar uit twee grote gewassen. Populaire peulvruchten, zoals kikkererwten, worden in zeer kleine mate geteeld in de EU.