Meer rekening houden met hoeveelheid nutriënten in voeding

De duurzaamheidsdiscussie is volgens Peter de Jong, programmadirecteur van Fascinating, onlosmakelijk verbonden met de hoeveelheid nutriënten in voeding. Daarom heeft hij onderzoek gedaan naar circulaire gezonde voeding en CO2-besparing. De conclusie van De Jong: in vergelijking met traditionele zuivelproducten schieten plantaardige alternatieven tekort. Zowel op het gebied van klimaatimpact als voedingswaarde.

Het Fascinating-onderzoek ‘Addressing Challenges in Sustainable Nutrient Production: A call for Innovation’ is uitgevoerd door de wetenschappers Peter de Jong, Franciska Woudstra- van Lune en Anne van Wijk van Van Hall Larenstein en NIZO Food Research uitgevoerd. Over de aanleiding vertelt programmadirecteur Peter de Jong: “Op het gebied van gezonde circulaire voeding wordt vaak alleen naar het CO2-verbruik gekeken, terwijl er veel meer rekening gehouden zou moeten worden met de hoeveelheid nutriënten in de voeding.”

Lees ook: Halfvolle melk is duurzamere keuze dan plantaardige drank

Dat illustreert hij met een voorbeeld: “Stel: je hebt een heel duurzaam product bedacht: water. Per kilo heeft water een hele lage uitstoot, maar er zitten geen nutriënten in. Uiteindelijk kun je van alleen water niet leven. Plantaardige melk kun je heel duurzaam produceren. Maar zitten er ook net zoveel nutriënten in als in dierlijke melk? De vraag is dus: hoe kun je op de meest duurzame manier de meeste nutriënten binnenkrijgen. Daar hebben we in het onderzoek naar gekeken.”

Fascinating-serie

In Groningen wordt gewerkt aan de landbouw van de toekomst voor Nederland en de rest van Europa: een circulair systeem dat duurzaamheid, biodiversiteit, gezonde voeding en een verdienmodel voor de boeren met elkaar in balans brengt. De teelt, verwerking en verwaarding van plantaardige eiwitten speelt hierbij een belangrijke rol. In een serie artikelen besteden we aandacht aan verschillende projecten die binnen dit Fascinating-programma worden uitgevoerd. Dit artikel is onderdeel hiervan.

Lees alle artikelen in deze serie via onze pagina Grondstoffen

Tien keer zoveel energie

De onderzoekers vergeleken havermelk met halfvolle melk. “Hieruit blijkt dat halfvolle melk momenteel de grootste potentie heeft op het gebied van voedingswaarde, milieubelasting en marktprijs. Plantaardige zuivelalternatieven schieten momenteel tekort in vergelijking met traditionele zuivelproducten, zowel op het gebied van klimaatimpact als voedingswaarde. Zo kost de fabrieksmatige verwerking van de nutriënten, zoals eiwitten uit een plantaardige bron, maar liefst drie keer zoveel energie dan het verwerken van nutriënten uit koemelk.”

De vraag is dus: hoe kun je op de meest duurzame manier de meeste nutriënten binnenkrijgen

De beste optie voor het realiseren van een duurzamer en klimaatvriendelijker voedselsysteem is volgens De Jong een combinatie van plantaardig en dierlijk. “Hiervoor zijn innovaties nodig. Plantaardige eiwitten moeten worden verbeterd in voedingswaarde en productiekosten moeten omlaag. Aan de andere kant moeten producenten van dierlijke eiwitten, zoals zuivel, streven naar een vermindering van hun CO2-voetafdruk.

Hybride producten, die zowel dierlijke als plantaardige eiwitten combineren, worden ook beschouwd als een veelbelovende optie, maar vereisen verbeteringen in de gehele productieketen.” Daarbij is ook de inspanning van boeren nodig. “De nutritionele waarde van bijvoorbeeld broccoli of de veldboon is heel sterk afhankelijk van de grondkwaliteit. Als die kwaliteit niet goed is, dan bevatten deze gewassen minder nutriënten.”

Polarisatie tussen dierlijk en plantaardig

In totaal verwachten de onderzoekers dat de gezamenlijke inspanning binnen de hele keten ervoor kan zorgen dat de carbon footprint van de voedselverwerking met 80% wordt verlaagd en de waardecreatie van plantaardige nutriënten met 20-50% kan worden verhoogd. “Dat kunnen we bereiken door betere processing en valorisatie van het restmateriaal. Laten we afscheid nemen van polarisatie tussen dierlijk en plantaardig, en ons richten op samenwerking om een veerkrachtiger voedselsysteem te creëren.”

Snack van de toekomst

Binnen het Fascinating-programma is een ‘snack van de toekomst’ ontwikkeld, die aansluit bij de circulaire doelstellingen. De ‘eiwitbal’ bestaat uit aardappeleiwit en veldbooneiwitten uit de regio. De Jong licht toe: “Deze bitterbal heeft raakvlakken met het onderzoek, omdat we echt op de eiwitkwaliteit, en met name naar de aminozuursamenstelling, hebben gefocust. Sommige aminozuren kunnen ons lichaam zelf aanmaken, maar de essentiële aminozuren halen we uit voeding, zoals melk en vlees. Bij plantaardige producten is het aantal essentiële aminozuren veel lager. Daarom was het bij de plantaardige bitterbal de uitdaging om toch tot een goede verhouding te komen. Dat is gelukt.”

De duurzaamheidsdiscussie is volgens Peter de Jong, programmadirecteur van Fascinating, onlosmakelijk verbonden met de hoeveelheid nutriënten in voeding. Daarom heeft hij onderzoek gedaan naar circulaire gezonde voeding en CO2-besparing. De conclusie van De Jong: in vergelijking met traditionele zuivelproducten schieten plantaardige alternatieven tekort. Zowel op het gebied van klimaatimpact als voedingswaarde.

Het Fascinating-onderzoek ‘Addressing Challenges in Sustainable Nutrient Production: A call for Innovation’ is uitgevoerd door de wetenschappers Peter de Jong, Franciska Woudstra- van Lune en Anne van Wijk van Van Hall Larenstein en NIZO Food Research uitgevoerd. Over de aanleiding vertelt programmadirecteur Peter de Jong: “Op het gebied van gezonde circulaire voeding wordt vaak alleen naar het CO2-verbruik gekeken, terwijl er veel meer rekening gehouden zou moeten worden met de hoeveelheid nutriënten in de voeding.”

Lees ook: Halfvolle melk is duurzamere keuze dan plantaardige drank

Dat illustreert hij met een voorbeeld: “Stel: je hebt een heel duurzaam product bedacht: water. Per kilo heeft water een hele lage uitstoot, maar er zitten geen nutriënten in. Uiteindelijk kun je van alleen water niet leven. Plantaardige melk kun je heel duurzaam produceren. Maar zitten er ook net zoveel nutriënten in als in dierlijke melk? De vraag is dus: hoe kun je op de meest duurzame manier de meeste nutriënten binnenkrijgen. Daar hebben we in het onderzoek naar gekeken.”

Fascinating-serie

In Groningen wordt gewerkt aan de landbouw van de toekomst voor Nederland en de rest van Europa: een circulair systeem dat duurzaamheid, biodiversiteit, gezonde voeding en een verdienmodel voor de boeren met elkaar in balans brengt. De teelt, verwerking en verwaarding van plantaardige eiwitten speelt hierbij een belangrijke rol. In een serie artikelen besteden we aandacht aan verschillende projecten die binnen dit Fascinating-programma worden uitgevoerd. Dit artikel is onderdeel hiervan.

Lees alle artikelen in deze serie via onze pagina Grondstoffen

Tien keer zoveel energie

De onderzoekers vergeleken havermelk met halfvolle melk. “Hieruit blijkt dat halfvolle melk momenteel de grootste potentie heeft op het gebied van voedingswaarde, milieubelasting en marktprijs. Plantaardige zuivelalternatieven schieten momenteel tekort in vergelijking met traditionele zuivelproducten, zowel op het gebied van klimaatimpact als voedingswaarde. Zo kost de fabrieksmatige verwerking van de nutriënten, zoals eiwitten uit een plantaardige bron, maar liefst drie keer zoveel energie dan het verwerken van nutriënten uit koemelk.”

De vraag is dus: hoe kun je op de meest duurzame manier de meeste nutriënten binnenkrijgen

De beste optie voor het realiseren van een duurzamer en klimaatvriendelijker voedselsysteem is volgens De Jong een combinatie van plantaardig en dierlijk. “Hiervoor zijn innovaties nodig. Plantaardige eiwitten moeten worden verbeterd in voedingswaarde en productiekosten moeten omlaag. Aan de andere kant moeten producenten van dierlijke eiwitten, zoals zuivel, streven naar een vermindering van hun CO2-voetafdruk.

Hybride producten, die zowel dierlijke als plantaardige eiwitten combineren, worden ook beschouwd als een veelbelovende optie, maar vereisen verbeteringen in de gehele productieketen.” Daarbij is ook de inspanning van boeren nodig. “De nutritionele waarde van bijvoorbeeld broccoli of de veldboon is heel sterk afhankelijk van de grondkwaliteit. Als die kwaliteit niet goed is, dan bevatten deze gewassen minder nutriënten.”

Polarisatie tussen dierlijk en plantaardig

In totaal verwachten de onderzoekers dat de gezamenlijke inspanning binnen de hele keten ervoor kan zorgen dat de carbon footprint van de voedselverwerking met 80% wordt verlaagd en de waardecreatie van plantaardige nutriënten met 20-50% kan worden verhoogd. “Dat kunnen we bereiken door betere processing en valorisatie van het restmateriaal. Laten we afscheid nemen van polarisatie tussen dierlijk en plantaardig, en ons richten op samenwerking om een veerkrachtiger voedselsysteem te creëren.”

Snack van de toekomst

Binnen het Fascinating-programma is een ‘snack van de toekomst’ ontwikkeld, die aansluit bij de circulaire doelstellingen. De ‘eiwitbal’ bestaat uit aardappeleiwit en veldbooneiwitten uit de regio. De Jong licht toe: “Deze bitterbal heeft raakvlakken met het onderzoek, omdat we echt op de eiwitkwaliteit, en met name naar de aminozuursamenstelling, hebben gefocust. Sommige aminozuren kunnen ons lichaam zelf aanmaken, maar de essentiële aminozuren halen we uit voeding, zoals melk en vlees. Bij plantaardige producten is het aantal essentiële aminozuren veel lager. Daarom was het bij de plantaardige bitterbal de uitdaging om toch tot een goede verhouding te komen. Dat is gelukt.”