Consument steunt vleesheffing als opbrengst naar verduurzaming gaat

Een meerderheid van de Nederlanders is bereid meer te betalen voor vlees als dat geld wordt gebruikt om boeren te helpen verduurzamen. Dat blijkt uit nieuw consumentenonderzoek van MarketResponse in opdracht van de TAPP Coalitie.

Uit de peiling blijkt dat 63% van de Nederlanders een heffing van € 1 per kilo vlees acceptabel vindt, mits de opbrengst wordt ingezet voor dierenwelzijn, klimaat en boereninkomen. Twee jaar geleden lag dat percentage op 59%.

De steun komt uit alle politieke hoeken. Onder VVD-stemmers is 70% bereid extra te betalen, bij CDA 64% en bij BBB, PVV en JA21 tussen de 52 en 59%. Onder GroenLinks-PvdA en D66 is de steun nog groter. Jongeren tonen zich het meest positief, van Gen Z steunt zelfs 82% het voorstel.

Volgens TAPP-directeur Jeroom Remmers laat het onderzoek zien dat de maatschappelijke wil tot verandering groter is, dan vaak wordt aangenomen. “Een meerderheid van Nederland is bereid bij te dragen aan een realistische prijs, zolang dat geld ook echt terechtkomt waar het hoort.”

Peiling van MarketResponse: 63% van de Nederlanders steunt een vleesheffing van €1 per kilo, mits de opbrengst naar verduurzaming gaat. Bron: TAPP Coalitie

Heffingsopbrengst direct naar verduurzaming boeren

De TAPP Coalitie stelt dat de opbrengst van de heffing moet terugvloeien naar boeren die verduurzamen. Dat kan via een subsidieregeling, vergelijkbaar met bestaande regelingen bij de energie- of vrachtwagenheffing. “Als je vanaf 2028 een heffing van € 1 per kilo vlees invoert, levert dat circa € 600 miljoen per jaar op. Dit bedrag kan direct beschikbaar worden gesteld aan boeren voor een reeks subsidies. Dat bedrag kan via een tweede politiek besluit, los van de heffing zelf, beschikbaar worden gesteld aan veehouders die investeren in lagere emissies, dierenwelzijn, klimaat of natuur”, zegt Remmers.

Volgens hem is wetgeving noodzakelijk om het systeem goed te laten werken. “Het gaat om een verbruiksbelasting op milieugrondslag die via bestaande structuren kan worden ingevoerd. Alle supermarkten, winkels en horeca zouden dan voor elke kilo verkocht vlees € 1 accijns afdragen, net zoals nu gebeurt bij alcohol, tabak en frisdrank”, legt hij uit.

Alle supermarkten, winkels en horeca zouden dan voor elke kilo verkocht vlees € 1 accijns afdragen, net zoals nu gebeurt bij alcohol, tabak en frisdrank

Zonder wetgeving blijft verduurzaming volgens Remmers afhankelijk van vrijwillige initiatieven, wat in een concurrerende markt moeilijk vol te houden is. “Als één supermarkt zelf iets verzint, zoals Jumbo met het stoppen van vleesaanbiedingen, legt dat een nadeel bij die ene partij neer. Alleen met landelijke regels ontstaat een gelijk speelveld.”

Hij wijst erop dat ook andere partijen al nadenken over eerlijke prijzen. Zo voert Questionmark gesprekken met supermarkten over gezamenlijke afspraken, en bespreekt Rabobank met voedselbedrijven het concept ‘true value’, dat ook gaat over een eerlijkere en hogere prijs voor boeren.”

Voorstel voor eerlijk beprijzen van vlees en zuivel

De TAPP Coalitie voerde de afgelopen weken gesprekken in alle twaalf provincies over een eerlijke prijs voor vlees en zuivel. Aan tafel zaten boeren, consumenten, politici en journalisten. Volgens de organisatie bestond brede overeenstemming dat duidelijk moet zijn waar de opbrengst van een heffing terechtkomt. Ook werd benadrukt dat lagere inkomens moeten worden gecompenseerd en dat btw op groente en fruit omlaag moet.

Het voorstel dat in deze bijeenkomsten centraal stond, richt zich op het beprijzen van de milieukosten van vlees en zuivel. TAPP stelt voor om in 2028 te beginnen met een verbruiksbelasting van € 1 per kilo vlees. In 2030 zouden de tarieven oplopen tot € 0,20 per 100 gram kip, € 0,45 voor varkensvlees en € 0,57 voor rundvlees. De opbrengst, geschat op € 600 miljoen per jaar, zou worden ingezet voor boeren die investeren in dierenwelzijn, lagere emissies en natuurherstel. Een kleiner deel kan worden gebruikt om gezond voedsel goedkoper te maken, bijvoorbeeld via 0% btw op groente en fruit.

De organisatie plaatst deze voorstellen nadrukkelijk in de context van de eiwittransitie. Naast prijsbeleid wil TAPP plantaardige alternatieven financieel aantrekkelijker maken. In het onderzoek werden verschillende mogelijkheden aan consumenten voorgelegd om gezond en duurzaam voedsel betaalbaarder te maken. Elk kreeg steun van ongeveer 70% van de ondervraagden.

We voeren gesprekken met LTO Nederland en diverse ngo’s om het Deense Plant-based Action Plan en het bijbehorende fonds van € 120 miljoen te kopiëren naar Nederland

Betaalbaar plantaardig essentieel voor eiwittransitie

Een optie is het subsidiëren van supermarkten of winkels die hun prijzen voor plantaardige producten met 15-20% verlagen. Een andere is een huis-aan-huis boodschappenkaart waarop maandelijks een bedrag wordt bijgeschreven, dat besteed kan worden aan gezonde en duurzame producten.

Volgens TAPP-directeur Jeroom Remmers is betaalbaar plantaardig eten een essentieel onderdeel van de eiwittransitie. “We voeren gesprekken met LTO Nederland en diverse ngo’s om het Deense Plant-based Action Plan en het bijbehorende fonds van € 120 miljoen te kopiëren naar Nederland. Zo kunnen vraag en aanbod van plantaardige producten echt op gang komen.”

Remmers benadrukt dat invoering van een vleestaks technisch haalbaar is binnen bestaande belastingstructuren. “Het is vooral een kwestie van politieke wil, niet van uitvoerbaarheid. Zolang voedselprijzen de werkelijke maatschappelijke kosten niet weerspiegelen, blijft het dweilen met de kraan open. Bedrijven en consumenten reageren op prijzen. Dat is waar de verandering begint.”

Nederland sluit aan bij Europese trend in prijsbeleid

De organisatie verwijst naar vergelijkbare ontwikkelingen in Denemarken en Duitsland. Denemarken voert vanaf 2030 een heffing in op broeikasgasemissies in de veehouderij, gecombineerd met subsidies voor boeren. In Duitsland ligt een soortgelijk plan al langer op tafel.

Volgens Remmers hoeft een Nederlandse vleesheffing niet te leiden tot concurrentienadeel. “De heffing zou ook gelden voor geïmporteerd vlees in Nederlandse schappen. Boeren profiteren juist via de subsidies die met de opbrengst worden gefinancierd.”

Op langere termijn ziet TAPP kansen om de beprijzing van voedsel te koppelen aan Europees beleid. De Europese Commissie werkt aan voorstellen voor een zogenoemd Agri ETS, een emissiehandelssysteem voor de landbouw.

Prijsbeleid wordt structureel thema voor de keten

De resultaten van het onderzoek en de regionale gesprekken tonen dat het debat over prijsbeleid verandert. Voor bedrijven in de voedingsmiddelenketen wordt beprijzing van milieu- en gezondheidseffecten steeds vaker onderdeel van het gesprek over verduurzaming.

Volgens de TAPP Coalitie ontstaat meer ruimte voor verandering als de overheid zorgt voor duidelijke en gelijke regels. Eerlijke prijzen betekenen volgens Remmers niet alleen extra kosten, maar ook kansen voor boeren, verwerkers en producenten die investeren in duurzame productie en transparante ketens.

Een meerderheid van de Nederlanders is bereid meer te betalen voor vlees als dat geld wordt gebruikt om boeren te helpen verduurzamen. Dat blijkt uit nieuw consumentenonderzoek van MarketResponse in opdracht van de TAPP Coalitie.

Uit de peiling blijkt dat 63% van de Nederlanders een heffing van € 1 per kilo vlees acceptabel vindt, mits de opbrengst wordt ingezet voor dierenwelzijn, klimaat en boereninkomen. Twee jaar geleden lag dat percentage op 59%.

De steun komt uit alle politieke hoeken. Onder VVD-stemmers is 70% bereid extra te betalen, bij CDA 64% en bij BBB, PVV en JA21 tussen de 52 en 59%. Onder GroenLinks-PvdA en D66 is de steun nog groter. Jongeren tonen zich het meest positief, van Gen Z steunt zelfs 82% het voorstel.

Volgens TAPP-directeur Jeroom Remmers laat het onderzoek zien dat de maatschappelijke wil tot verandering groter is, dan vaak wordt aangenomen. “Een meerderheid van Nederland is bereid bij te dragen aan een realistische prijs, zolang dat geld ook echt terechtkomt waar het hoort.”

Peiling van MarketResponse: 63% van de Nederlanders steunt een vleesheffing van €1 per kilo, mits de opbrengst naar verduurzaming gaat. Bron: TAPP Coalitie

Heffingsopbrengst direct naar verduurzaming boeren

De TAPP Coalitie stelt dat de opbrengst van de heffing moet terugvloeien naar boeren die verduurzamen. Dat kan via een subsidieregeling, vergelijkbaar met bestaande regelingen bij de energie- of vrachtwagenheffing. “Als je vanaf 2028 een heffing van € 1 per kilo vlees invoert, levert dat circa € 600 miljoen per jaar op. Dit bedrag kan direct beschikbaar worden gesteld aan boeren voor een reeks subsidies. Dat bedrag kan via een tweede politiek besluit, los van de heffing zelf, beschikbaar worden gesteld aan veehouders die investeren in lagere emissies, dierenwelzijn, klimaat of natuur”, zegt Remmers.

Volgens hem is wetgeving noodzakelijk om het systeem goed te laten werken. “Het gaat om een verbruiksbelasting op milieugrondslag die via bestaande structuren kan worden ingevoerd. Alle supermarkten, winkels en horeca zouden dan voor elke kilo verkocht vlees € 1 accijns afdragen, net zoals nu gebeurt bij alcohol, tabak en frisdrank”, legt hij uit.

Alle supermarkten, winkels en horeca zouden dan voor elke kilo verkocht vlees € 1 accijns afdragen, net zoals nu gebeurt bij alcohol, tabak en frisdrank

Zonder wetgeving blijft verduurzaming volgens Remmers afhankelijk van vrijwillige initiatieven, wat in een concurrerende markt moeilijk vol te houden is. “Als één supermarkt zelf iets verzint, zoals Jumbo met het stoppen van vleesaanbiedingen, legt dat een nadeel bij die ene partij neer. Alleen met landelijke regels ontstaat een gelijk speelveld.”

Hij wijst erop dat ook andere partijen al nadenken over eerlijke prijzen. Zo voert Questionmark gesprekken met supermarkten over gezamenlijke afspraken, en bespreekt Rabobank met voedselbedrijven het concept ‘true value’, dat ook gaat over een eerlijkere en hogere prijs voor boeren.”

Voorstel voor eerlijk beprijzen van vlees en zuivel

De TAPP Coalitie voerde de afgelopen weken gesprekken in alle twaalf provincies over een eerlijke prijs voor vlees en zuivel. Aan tafel zaten boeren, consumenten, politici en journalisten. Volgens de organisatie bestond brede overeenstemming dat duidelijk moet zijn waar de opbrengst van een heffing terechtkomt. Ook werd benadrukt dat lagere inkomens moeten worden gecompenseerd en dat btw op groente en fruit omlaag moet.

Het voorstel dat in deze bijeenkomsten centraal stond, richt zich op het beprijzen van de milieukosten van vlees en zuivel. TAPP stelt voor om in 2028 te beginnen met een verbruiksbelasting van € 1 per kilo vlees. In 2030 zouden de tarieven oplopen tot € 0,20 per 100 gram kip, € 0,45 voor varkensvlees en € 0,57 voor rundvlees. De opbrengst, geschat op € 600 miljoen per jaar, zou worden ingezet voor boeren die investeren in dierenwelzijn, lagere emissies en natuurherstel. Een kleiner deel kan worden gebruikt om gezond voedsel goedkoper te maken, bijvoorbeeld via 0% btw op groente en fruit.

De organisatie plaatst deze voorstellen nadrukkelijk in de context van de eiwittransitie. Naast prijsbeleid wil TAPP plantaardige alternatieven financieel aantrekkelijker maken. In het onderzoek werden verschillende mogelijkheden aan consumenten voorgelegd om gezond en duurzaam voedsel betaalbaarder te maken. Elk kreeg steun van ongeveer 70% van de ondervraagden.

We voeren gesprekken met LTO Nederland en diverse ngo’s om het Deense Plant-based Action Plan en het bijbehorende fonds van € 120 miljoen te kopiëren naar Nederland

Betaalbaar plantaardig essentieel voor eiwittransitie

Een optie is het subsidiëren van supermarkten of winkels die hun prijzen voor plantaardige producten met 15-20% verlagen. Een andere is een huis-aan-huis boodschappenkaart waarop maandelijks een bedrag wordt bijgeschreven, dat besteed kan worden aan gezonde en duurzame producten.

Volgens TAPP-directeur Jeroom Remmers is betaalbaar plantaardig eten een essentieel onderdeel van de eiwittransitie. “We voeren gesprekken met LTO Nederland en diverse ngo’s om het Deense Plant-based Action Plan en het bijbehorende fonds van € 120 miljoen te kopiëren naar Nederland. Zo kunnen vraag en aanbod van plantaardige producten echt op gang komen.”

Remmers benadrukt dat invoering van een vleestaks technisch haalbaar is binnen bestaande belastingstructuren. “Het is vooral een kwestie van politieke wil, niet van uitvoerbaarheid. Zolang voedselprijzen de werkelijke maatschappelijke kosten niet weerspiegelen, blijft het dweilen met de kraan open. Bedrijven en consumenten reageren op prijzen. Dat is waar de verandering begint.”

Nederland sluit aan bij Europese trend in prijsbeleid

De organisatie verwijst naar vergelijkbare ontwikkelingen in Denemarken en Duitsland. Denemarken voert vanaf 2030 een heffing in op broeikasgasemissies in de veehouderij, gecombineerd met subsidies voor boeren. In Duitsland ligt een soortgelijk plan al langer op tafel.

Volgens Remmers hoeft een Nederlandse vleesheffing niet te leiden tot concurrentienadeel. “De heffing zou ook gelden voor geïmporteerd vlees in Nederlandse schappen. Boeren profiteren juist via de subsidies die met de opbrengst worden gefinancierd.”

Op langere termijn ziet TAPP kansen om de beprijzing van voedsel te koppelen aan Europees beleid. De Europese Commissie werkt aan voorstellen voor een zogenoemd Agri ETS, een emissiehandelssysteem voor de landbouw.

Prijsbeleid wordt structureel thema voor de keten

De resultaten van het onderzoek en de regionale gesprekken tonen dat het debat over prijsbeleid verandert. Voor bedrijven in de voedingsmiddelenketen wordt beprijzing van milieu- en gezondheidseffecten steeds vaker onderdeel van het gesprek over verduurzaming.

Volgens de TAPP Coalitie ontstaat meer ruimte voor verandering als de overheid zorgt voor duidelijke en gelijke regels. Eerlijke prijzen betekenen volgens Remmers niet alleen extra kosten, maar ook kansen voor boeren, verwerkers en producenten die investeren in duurzame productie en transparante ketens.