Kickchick: kikkererwtenteelt vaste grond onder de voeten geven

Kikkererwten zijn populair bij consumenten, maar in Vlaanderen is de teelt nog niet vanzelfsprekend. Het Ilvo-project Kickchick wil daar verandering in brengen. Door samen te werken met boeren, verwerkers en onderzoekers moet kikkererwt een rendabel gewas worden. Wat zijn de uitdagingen en kansen? Ilvo-expert Hilde Muylle licht het toe.

Het vier jaar durende Ilvo-project Kickchick is in januari 2025 gestart. “Kikkererwten worden nu zo’n vijf jaar in Vlaanderen geteeld. Het is dus nog een vrij jong gewas”, vertelt Hilde Muylle, expert nieuwe plantaardige teelten bij het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (Ilvo). “Kikkererwten zijn heel geliefd bij de consument. Daarom zien de verwerkende industrie en de retail veel kansen. In het project Kickchick gaan we met een groep landbouwers aan de slag om effectief kikkererwten te telen en te verhandelen.”

Daarnaast willen de onderzoekers een aantal zaken teelttechnisch ophelderen. “We doen proeven met rassen die beschikbaar zijn in Frankrijk en testen deze in Vlaanderen. Het doel is om continuïteit te creëren in de opbrengsten over de jaren heen."

Inzicht in succesfactoren

Die opbrengsten zijn tot nu toe wisselend geweest. "We hebben al vijf jaar ervaring met de teelt en zien hele goede, maar ook slechte jaren, met opbrengsten variërend van 3 tot 4 ton per hectare. Nu willen we meer inzicht krijgen in de succesfactoren voor kikkererwten in Vlaanderen. Dat heeft enerzijds te maken met rassen, anderzijds ook met inoculum. Welk inoculum is belangrijk voor kikkererwten? Welke commerciële preparaten zijn beschikbaar en welke werken goed onder onze omstandigheden? We zien dat sommige inoculums effectief zijn, maar de markt ontwikkelt zich en er komen steeds nieuwe preparaten bij. We willen dit beter kwantificeren."

Daarnaast speelt veredeling een cruciale rol. "We werken aan het ontwikkelen van klimaatresistente rassen, zowel voor kikkererwten als voor soja. Bij kikkererwten zetten we in op gedetermineerde rassen, die op een bepaald moment in hun groeicyclus beslissen om af te rijpen, ongeacht de weersomstandigheden. Dat is cruciaal in ons klimaat. In zuidelijke landen rijpen kikkererwten af tijdens een droge periode. In Vlaanderen is er echter geen droge periode, waardoor de planten opnieuw bloemen en groene peulen maken als er regen valt. Dit leidt ertoe dat de peulen nooit volledig afrijpen. Door te selecteren op gedetermineerde genotypes kunnen we dit probleem oplossen."

Klimaatimpact

Naast economische en teelttechnische voordelen spelen ook duurzaamheid en bodemgezondheid een belangrijke rol. "We hebben gekeken naar het stikstofeffect, maar ook naar de niet-stikstofeffecten van peulvruchten," legt Muylle uit. "We zien dat peulvruchten niet alleen stikstof nalaten in de bodem, maar ook bijdragen aan een gezondere bodemstructuur. Dit resulteert in een hogere biomassa-opbrengst. Daarnaast heeft de teelt van kikkererwten een positieve impact op de CO2-footprint."

Dit sluit aan bij de groeiende vraag van bedrijven naar duurzame producten. "We merken dat bedrijven steeds vaker vragen naar de ecosysteemdiensten die peulvruchten in de rotatie leveren. We willen deze effecten kwantificeren en visualiseren, bijvoorbeeld in een LCA-model (Life Cycle Assessment)."

Ketenwerking

Naast rassenproeven en onderzoek naar inoculum kijkt Ilvo ook naar de ketenwerking. "Welke partijen hebben we nodig in de keten om kikkererwten lokaal te vermarkten? Artevelde Hogeschool voert voor ons een marktstudie uit om de kansen van lokale kikkererwten in kaart te brengen. We werken met verwerkende bedrijven om de erwten te verwerken en in de retail te krijgen."

Het project richt zich sterk op praktijkgerichte demonstratieproeven. "We begeleiden landbouwers bij de aankoop van zaad en inoculum en ondersteunen hen bij de teelt. Daarnaast helpen we hen bij het vinden van afzetmarkten. Sommigen hebben al een afzetmarkt, anderen nog niet. Voor hen proberen we marktkansen te creëren."

Kansen

Een belangrijke kans binnen het Kickchick-project is volgens Muylle het bouwen van een keten. “We willen verwerkers stimuleren om met het potentieel van kikkererwt in Vlaanderen aan de slag te gaan, zodat er volume gecreëerd wordt en een stabiele keten ontstaat."

Met deze ontwikkelingen zet Kickchick een grote stap richting een rendabele en duurzame kikkererwtenteelt in Vlaanderen. Muylle besluit: “De komende jaren zal moeten blijken hoe goed kikkererwten zich in de Vlaamse landbouwsector kunnen vestigen, maar de eerste stappen zijn veelbelovend.”

Lees ook: Teelt kikkererwten in Nederland een niche