partner
Foto: Foodvalley
Nederland loopt wereldwijd voorop in plantaardig verrijkte vlees- en zuivelbereidingen, ook wel hybride producten genoemd. Een belangrijke succesfactor is het sterke ecosysteem dat Foodvalley met The Protein Community mede heeft opgebouwd en versterkt.
Op de Protein Transition Map NL zijn inmiddels meer dan 50 bedrijven en organisaties die actief zijn met hybride producten. Foodvalley deelde learnings en inzichten recent tijdens het Hybrid Frontrunners Forum in Aarhus, Denemarken. Het is de eerste stap in Foodvalley’s campagne Scaling Balanced Across Borders, ook thema van haar event op 6 oktober bij Jan Zandbergen Group’s Innovation Centre in Veenendaal.
Naast Denemarken is er veel potentieel voor samenwerking in opschaling van plantaardig verrijkte vlees- en zuivelbereidingen in Duitsland, België en Frankrijk. Foodvalley’s Lead Protein Transition Jeroen Willemsen: “We hebben veel geleerd bij het bouwen aan het Nederlandse ecosysteem voor hybride vlees- en zuivelproducten. De tijd is rijp om die ervaring internationaal in te zetten en Balanced Proteins ook in andere Europese markten verder op te schalen.”
Hoe kwam je daar terecht, in Denemarken, om over deze learnings te spreken?
“We willen dat de renaissance van plantaardig verrijkte vlees- en zuivelbereidingen zo breed mogelijk in Europa een succes wordt. Onze Deense partner Turbo Plant organiseerde het Hybrid Frontrunners Forum, perfect passend om onze ervaringen te delen. Het thema van mijn presentatie was ‘Beyond taste and price’. Voor het opschalen van hybride producten, die wij internationaal Balanced Products noemen, is namelijk meer nodig dan een goede smaak en betaalbaar product.”
Hoe hebben jullie gebouwd aan een Nederlands ecosysteem rondom hybride?
“Foodvalley heeft ruim twintig jaar ervaring in de voedseltransitie. We weten hoe transitie werkt in de praktijk en kennen onze rol als opschaler. We gebruiken hiervoor onder meer onze EAT-methodiek: Entrepreneuring Apart Together. Ondernemerschap staat daarbij centraal: ondernemers moeten visie en lef hebben, onderscheidend willen zijn. Dat heeft vier inzichten opgeleverd die we samen, ‘Together’, hebben ontwikkeld, maar die individuele retailers, productontwikkelaars en andere partijen ieder op hun eigen manier, ‘Apart’, kunnen toepassen. De vier inzichten deel ik graag, daarnaast nodig ik mensen uit om zich aan te sluiten bij onze community”.
Wat belemmert de internationale groei van hybride producten?
“Via The Protein Community hebben we goed zicht op het Nederlandse ecosysteem rond hybride producten en hebben we samen geëvalueerd wat er goed gaat en wat beter kan. Zo is communicatie een belangrijke succes- en faalfactor. Neem vroege productlanceringen zoals Quart van Schouten Europe en Hackplus van Vion. De verpakking promootte front-of-pack de aanwezigheid van plantaardige ingredienten, met kreten als ‘25% vlees, 100% lekker’ op Quart. Voor veel consumenten riep dat vragen op. De verpakking zag er anders uit, de inhoud was anders, terwijl veel consumenten juist herkenbaarheid willen.”
“Wat daarom goed werkt is de het verbeteren van de receptuur van bestaande vleesbereidingen, waarbij de verpakking en de naam hetzelfde blijven. Dat zien we inmiddels bij meer dan 90% van de plantaardig verrijkte vleesbereidingen in het Nederlandse supermarktschap.”
“Daarbij is het belangrijk dat consumenten juist worden geïnformeerd over de samenstelling. Naast de wettelijk vastgelegde eisen is hiertoe afgestemd met De Consumentenbond. Voor producenten en retailers zijn richtlijnen geformuleerd voor transparante labeling alsook adviezen voor communicatie op websites. Voor hybride zuivel gelden specifieke regels voor productbenamingen. Daardoor worden op verpakkingen bijvoorbeeld alternatieve, herkenbare omschrijvingen gebruikt.”
Hoe houdt Foodvalley de verkopen in de gaten als de receptuur van bestaande producten wordt vernieuwd?
Dat is een tweede element dat we samen met de bedrijven en supermarkten hebben opgepakt: het monitoren van de marktontwikkeling. Wij houden het productaanbod scherp in gaten en screenen onder meer op ‘indicator-ingredienten’ zoals jackfruit, mycoproteine, tuinboon of oesterzwam. Met onze data-partners Circana en Datascouts analyseren we de verkooptrends en delen de bevindingen met producenten en supermarkten.”
Is er veel ontwikkeling in het soort combinaties dat wordt toegepast in hybride producten?
“Dat is de derde inzicht dat ons samen brengt: er is namelijk niet één ingrediënt dat alles kan. Bij lagere percentages plantaardige verrijking is dat geen probleem, wanneer je hoger wilt gaan zijn slimme combinaties van plantaardige ingrediënten nodig voor een optimale sensorische ervaring. Want uiteindelijk moeten smaak en textuur vooral overtuigen en tot herhaal aankopen leiden.” Foodvalley nodigt daarom supermarkten uit om sessies te organiseren met eigen inkopers en category managers, ingrediënt leveranciers en bestaande productiepartners. Samen ontwikkelen ze innovaties voor hybride bereidingen in vlees, zuivel en andere categorieën.”
“Daarbij wijzen we hen specifiek op de kansen voor het gebruik van duurzame, lokale en ge-upcyclde ingredienten. Supermarkten geven hier gehoor aan en we zien dat het werkt: het komende jaar komen de eerste producten met nieuwe ingrediëntencombinaties in de schappen.”
Komt dat vooral doordat de prijzen van vlees en dierlijke ingrediënten zo hoog oplopen dat strategische partners van retailers hier open voor staan?
“Dat speelt absouut een rol. Daarnaast merken we dat productontwikkelaars bij vlees- en zuivelbedrijven enthousiast zijn omdat plantaardige verrijking al in vroeger tijden de standaard was. Ik schreef daar laatst een column over voor Eiwittrends.nl: Friends with benefits. Plantaardige ingrediënten werden van oudsher al gebruikt in worst, hamburgers en andere vleesbereidingen, onder meer voor smeuïgheid, binding en textuur. Nu kunnen de slagers en andere vaklieden dat weer oppakken, met hun ambacht en productkennis als basis.”
En wat moeten individuele bedrijven vervolgens zelf oppakken?
““Dat is het vierde inzicht. Elke individuele supermarkt of cateraar richt zich op verschillende categorieën. Omdat ze daar al groot zijn en significante impact mee kunnen maken of verder in willen ontwikkelen om nieuwe klantengroepen aan te spreken. Sommige richten zich op hybride vleesbereidingen, anderen meer op producten met zuivel of juist de bake-off-categorie met hardlopers zoals het saucijzen- of frikandellenbroodje. Ook deze beweging is belangrijk voor schaalvergroting.”
“Een andere vorm van ‘apart’ zijn de individuen, de mensen, de aanjagers van plantaardig verrijkte producten bij ingredienten-leveranciers, producenten, supermarkten en cateraars. Een aantal daarvan belonen we met onze Golden Bean Award. Zo reikte ik in Denemarken een Golden Bean-speld uit aan Jakob Skovgaard, CEO van Planet Dairy, de Deense partij die samen met Farm Dairy hybride zuivelbereidingen voor onder meer Albert Heijn ontwikkelde. Onlangs ontving ook vleestechnoloog Jos Havekotte van Jan Zandbergen Groep een Golden Bean. Hij was destijds bij Vion ontwikkelaar van eerdergenoemde Hackplus. De ervaring die dit soort mensen meenemen is, hoe toepasselijk, goud waard voor opschaling in de toekomst”.
Speelt de hogere prijs van dierlijke producten een belangrijke rol in de hernieuwde opkomst van hybride producten?
“Dat klopt, tegelijk is het dus zeker niet de enige succesfactor. Cruciaal voor succesvolle opschaling is dat we in Nederland hebben ingezet op het bouwen van een stevig ecosysteem. Met daarbij een belangrijke rol voor een onafhankelijke organisatie met diepgaande kennis van de markt en onderliggende actoren, zoals Foodvalley. Om kennis te delen (together), soms ook om hete kolen uit het vuur te halen. Een inventarisatie van plantaardig verrijkte producten in het Nederlandse supermarktschap die Foodvalley eerder dit jaar uitbracht kreeg veel media-aandacht. Partners van ons, vleesverwerkers en retailers, vonden dat best spannend. Na afloop was er waardering omdat nu voor iedereen duidelijk is dat plantaardig verrijkte producten weer terug zijn en hoe ze kunnen worden herkend.”
Kan het Nederlandse ecosysteem ook internationaal waarde creëren?
“We hebben vorig jaar een haalbaarheidsstudie uitgevoerd voor LVVN, hoe ons land internationaal de meeste duurzame en economische impact kan behalen met haar eiwit-innovaties. Hybride blijkt een hele sterke propositie omdat we in Nederland een ecosysteem hebben met veel bedrijven, oplossingen en ervaring. Dat zien we terug in de groeiende aanwas van internationale bedrijven bij The Protein Community. En op de Protein Transition Map, waar inmiddels meer dan 50 actoren zichtbaar zijn, actief in het hyrbide domein. We zien dat veel internationale bezoekers de kaart gebruiken om met Nederlandse aanbieders in contact te komen”.
Op het Foodvalley-event van 6 oktober staat ‘Scaling Balanced across borders’ op het programma. Wat kunnen deelnemers verwachten?
“Tijdens ons event Innovation Insights: Friends for Scaling gaan we hier inderdaad dieper op in. We delen de ecosysteem-speerpunten waarop we ons richten voor opschaling buiten Nederland. Zoals communicatie, monitoring, slimme combinaties van ingrediënten, wetgeving en landenfocus. Daarbij stellen we de deelnemers twee vragen: Wie voelt zich geroepen om mede invulling te geven aan één van deze speerpunten? En: Welke rol wil je zelf spelen in de uitvoering van het opschalen van hybride producten?”
“Foodvalley geeft partners binnen haar communities de mogelijkheid om samen met de buren te sturen. Die buren zijn geen concurrenten, maar partners die elkaar kunnen helpen bij opschaling. Buren zijn dan geen concullega’s maar partners for scaling. Door deze samenwerking bij het opschalen van hybride producten ontstaan er voor iedereen nieuwe kansen in de markt. Entrepreneuring Apart Together.”
