Nieuwe richtlijn Gezondheidsraad: minder vlees, meer peulvruchten

De Gezondheidsraad komt met twee belangrijke wijzigingen in de herziende voedingsrichtlijn gezonde voeding: eet 250 gram peulvruchten per week en eet niet meer dan 200 gram roodvlees. Hoe staat het er nu voor met de consumptie van deze twee groepen?

De voedingsrichtlijn van de raad die de overheid adviseert, focust zich op eiwitbronnen en heeft als doel preventie van chronische ziektes. In 2015 publiceerde de Gezondheidsraad deze richtlijn voor het laatst. In de herziende versie worden vooral adviezen aangescherpt. Er zijn geen grote inhoudelijke wijzigingen, want de consumptie van peulvruchten stond er al in en datzelfde geldt voor de vleesconsumptie.

In 2023 concludeerde de Gezondheidsraad dat een meer plantaardig dieet gezonder en duurzamer is. Nu past de raad ook het advies aan in lijn met deze conclusie. De richtlijn voor peulvruchten wordt aangescherpt: van ‘eet wekelijks peulvruchten‘ naar ‘eet 250 gram peulvruchten per week’. De commissie adviseert deze hoeveelheid, omdat in onderzoek een gunstig effect op het risico op chronische ziekten werd gezien vanaf deze hoeveelheid. Meer eten mag, maar er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat dit meer gezondheidswinst zou opleveren.

De wijzigingen van de Gezondheidsraad liggen in lijn met die van het herziene advies van de EAT-lancet-commissie.

Meer peulvruchten verkocht

Nederlanders zijn de afgelopen jaren meer peulvruchten gaan eten. Dat blijkt uit onderzoek van Rabobank. De verkoop van peulvruchten zoals bruine en zwarte bonen, kapucijners en linzen is in de supermarkt naar schatting met 10 tot 15% toegenomen. Dat is de danken aan maaltijdcomponenten en meer ‘exotische’ bonen, zoals kikkererwten en edamame-boontjes. Het assortiment in de supermarkt is ook flink gegroeid, met bijna 30%. De peulvruchtconsumptie lijkt dus in de lift te zitten.

Assortimentsgrootte gebaseerd op online aanbod van select aantal Nederlandse service-supermarkten Bron: RaboResearch 2025

Consumptie loopt ver achter

Toch geeft ook de Gezondheidsraad toe dat het doel nog ver afligt van de praktijk. Op dit moment eten volwassenen in Nederland gemiddeld eens per twee weken peulvruchten. Dan eten ze ongeveer 100 gram, wat neerkomt op 8 gram per dag, blijkt uit de Voedselconsumptiepeiling van het RIVM.

De Gezondheidsraad stelt dat er substantiële verandering moet plaatsvinden, maar ziet wel kansen: “Een gunstige bijkomstigheid is dat peulvruchten een relatief lage aanschafprijs hebben, ten opzichte van vlees. Het verhogen van de peulvruchtenconsumptie kan op meerdere manieren.”

Peulvruchten kunnen gebruikt worden als vervanger voor vlees bij de warme maaltijd of in frequentie in kleinere porties gegeten worden, zoals hummus op brood.

Minder rood en bewerkt vlees eten

De Gezondheidsraad heeft ook het advies voor vleesconsumptie aangepast. Dat was: beperk rood en bewerkt vlees, maar dat wordt nu ‘eet niet meer dan 200 gram rood vlees per week’ en ‘zo min mogelijk bewerkt vlees’. Hier voegt de raad aan toe dat Nederlanders deze producten kunnen vervangen met plantaardige producten. Nu consumeren Nederlanders gemiddeld 92 gram vlees per dag, waarvan driekwart rood vlees. Dat komt neer op 430 gram rood vlees per week.

Het Voedingscentrum komt in april met een aangepaste versie van de Schijf van Vijf op basis van deze nieuwe richtlijn. Later volgen ook nog richtlijnen voor andere productgroepen, zoals graanproducten, groenten en fruit.

De Gezondheidsraad komt met twee belangrijke wijzigingen in de herziende voedingsrichtlijn gezonde voeding: eet 250 gram peulvruchten per week en eet niet meer dan 200 gram roodvlees. Hoe staat het er nu voor met de consumptie van deze twee groepen?

De voedingsrichtlijn van de raad die de overheid adviseert, focust zich op eiwitbronnen en heeft als doel preventie van chronische ziektes. In 2015 publiceerde de Gezondheidsraad deze richtlijn voor het laatst. In de herziende versie worden vooral adviezen aangescherpt. Er zijn geen grote inhoudelijke wijzigingen, want de consumptie van peulvruchten stond er al in en datzelfde geldt voor de vleesconsumptie.

In 2023 concludeerde de Gezondheidsraad dat een meer plantaardig dieet gezonder en duurzamer is. Nu past de raad ook het advies aan in lijn met deze conclusie. De richtlijn voor peulvruchten wordt aangescherpt: van ‘eet wekelijks peulvruchten‘ naar ‘eet 250 gram peulvruchten per week’. De commissie adviseert deze hoeveelheid, omdat in onderzoek een gunstig effect op het risico op chronische ziekten werd gezien vanaf deze hoeveelheid. Meer eten mag, maar er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat dit meer gezondheidswinst zou opleveren.

De wijzigingen van de Gezondheidsraad liggen in lijn met die van het herziene advies van de EAT-lancet-commissie.

Meer peulvruchten verkocht

Nederlanders zijn de afgelopen jaren meer peulvruchten gaan eten. Dat blijkt uit onderzoek van Rabobank. De verkoop van peulvruchten zoals bruine en zwarte bonen, kapucijners en linzen is in de supermarkt naar schatting met 10 tot 15% toegenomen. Dat is de danken aan maaltijdcomponenten en meer ‘exotische’ bonen, zoals kikkererwten en edamame-boontjes. Het assortiment in de supermarkt is ook flink gegroeid, met bijna 30%. De peulvruchtconsumptie lijkt dus in de lift te zitten.

Assortimentsgrootte gebaseerd op online aanbod van select aantal Nederlandse service-supermarkten Bron: RaboResearch 2025

Consumptie loopt ver achter

Toch geeft ook de Gezondheidsraad toe dat het doel nog ver afligt van de praktijk. Op dit moment eten volwassenen in Nederland gemiddeld eens per twee weken peulvruchten. Dan eten ze ongeveer 100 gram, wat neerkomt op 8 gram per dag, blijkt uit de Voedselconsumptiepeiling van het RIVM.

De Gezondheidsraad stelt dat er substantiële verandering moet plaatsvinden, maar ziet wel kansen: “Een gunstige bijkomstigheid is dat peulvruchten een relatief lage aanschafprijs hebben, ten opzichte van vlees. Het verhogen van de peulvruchtenconsumptie kan op meerdere manieren.”

Peulvruchten kunnen gebruikt worden als vervanger voor vlees bij de warme maaltijd of in frequentie in kleinere porties gegeten worden, zoals hummus op brood.

Minder rood en bewerkt vlees eten

De Gezondheidsraad heeft ook het advies voor vleesconsumptie aangepast. Dat was: beperk rood en bewerkt vlees, maar dat wordt nu ‘eet niet meer dan 200 gram rood vlees per week’ en ‘zo min mogelijk bewerkt vlees’. Hier voegt de raad aan toe dat Nederlanders deze producten kunnen vervangen met plantaardige producten. Nu consumeren Nederlanders gemiddeld 92 gram vlees per dag, waarvan driekwart rood vlees. Dat komt neer op 430 gram rood vlees per week.

Het Voedingscentrum komt in april met een aangepaste versie van de Schijf van Vijf op basis van deze nieuwe richtlijn. Later volgen ook nog richtlijnen voor andere productgroepen, zoals graanproducten, groenten en fruit.