Walnoten als eiwitbron: ‘Het toekomstig goud’

De hogere prijs zorgt voor een uitdaging voor het gebruik van walnoten in vlees- en zuivelvervangers. Om te concurreren met andere plantaardige eiwitten moeten op walnoot-gebaseerde producten zich duidelijk onderscheiden, bijvoorbeeld vanwege hun voedingswaarde, textuur of unieke smaak.

Rudolf Jan den Beer Poortugael zet zich samen met zijn vrouw Melissa in om de walnootproductie in Nederland te professionaliseren. Ze hopen dat de markt voor Nederlandse noten zich verder ontwikkelt. “Walnoten zijn het toekomstig goud. Ze vormen een bron van eiwitten en gezonde vetten”, vertelt Den Beer Poortugael tijdens de Inspiratiemarkt Lekker Natuurlijk van MVO Nederland.

Het echtpaar introduceerde ooit de eerste mobiele appelpers Mobipers. “Consumenten bleven zitten met grote hoeveelheden appels van hun eigen bomen. Daar hebben wij een oplossing voor gevonden”, legt Den Beer Poortugael uit. “Datzelfde zagen ze gebeuren met walnoten. “Rond onze boerderij groeiden walnotenbomen. We wisten niet wat we met alle walnoten aan moesten. Om ons heen zagen we hetzelfde gebeuren. Daarom hebben we een walnotenpers ontwikkeld. Consumenten kunnen nu hun walnoten brengen. Daar krijgen ze vervolgens smakelijke walnootproducten voor terug.”

Verwerking en verkopen walnoten

Met hun bedrijf Veld4 telen, verwerken en verkopen Rudolf Jan en Melissa walnoten. “We zoeken naar de beste manieren om de oogst en verwerking zoveel mogelijk machinaal te organiseren, zodat de teelt in Nederland kan gaan groeien. Zelf beschikken we over diverse machines voor de verwerking. We oogsten de walnoten en we maken er producten van, zoals walnotenchocopasta, walnootolie en walnootpasta. We verwerken ook walnoten voor andere telers en adviseren bij oogst en verwerking.”

Inmiddels verwerken we de stukjes tot walnotenolie en notenpasta

In Frankrijk bestaat de teelt al meer dan honderd jaar. In Nederland staat deze nog in de kinderschoenen, weet Den Beer Poortugael. “Hier groeien nu nog voornamelijk zaailingen. Dat zijn notenbomen die geboren zijn uit een noot in plaats van een geënt boompje. Deze noten komen vaak moeilijk uit de schil, waardoor je veel kleine stukjes hebt.”

Dat maakt de verwerking uitdagend. “De beste prijs krijg je voor halve walnoten. Daarom hebben we naar nieuwe toepassingen gezocht. Inmiddels verwerken we de stukjes tot walnotenolie en notenpasta. De producten worden op diverse manieren verkocht via groothandels, winkels, webshop en winkels aan huis.”

Walnotenteelt uitbreiden

Den Beer Poortugael ziet grote belangstelling voor walnoten. “We importeren ons suf aan walnoten, terwijl we die heel gemakkelijk zelf kunnen telen. We willen heel graag onze productiestroom verder uitbreiden. Maar daarvoor moeten er echt meer bomen de grond in. In onze walnootboomgaarden groeien momenteel zo’n 600 walnootbomen van zo’n 40 verschillende rassen. Er zijn in Nederland inmiddels zo’n 100 boeren die zich bezighouden met walnotenteelt. We hopen dat dit aantal verder toeneemt. Een nadeel is dat het zeven jaar duurt voordat de bomen noten geven. Daardoor schaal je niet zomaar even op. Gelukkig zijn er veel walnootboomgaarden en voedselbossen in aanleg. Daardoor verwachten we dat onze afzet in de toekomst stijgt.”

Walnoten kunnen volgens hem een belangrijk onderdeel zijn van de toekomstige voedselketen. “Ze zijn heel gezond en vormen een bron van eiwitten en gezonde vetten. Bovendien groeien ze gewoon in onze achtertuin en kun je er veel lekkere dingen van maken.”

Rekening houden met allergeniteit

Dennis Favier van Studio Fava ziet kansen voor walnoten in de eiwittransitie. “Walnoten bevatten 16 gram eiwit per 100 gram. Het eiwitgehalte kan worden verhoogd door de olie eruit te persen en de perskoek als ingrediënt aan te bieden. Dit gebeurt al bij zonnebloempit, koolzaad en bijvoorbeeld amandelen. Bij walnoten heb ik dit nog niet gezien. De toegevoegde waarde van walnoten in de eiwittransitie zal afhangen van de functionele eigenschappen die het eiwitingrediënt heeft en de prijs per kilogram. De allergeniteit van de noten is echter iets om rekening mee te houden.”

Voedingscentrum: handje noten per dag

Het Voedingscentrum raadt aan om een handje noten per dag te eten. "Noten verlagen het LDL-cholesterol wat helpt om je bloedvaten gezond te houden. Verder leveren ze veel gunstige voedingsstoffen zoals vezels, eiwit, ijzer, vitamine E, vitamine B1 en onverzadigd vet", aldus woordvoerder Tara Eikenaar. "Pitten en zaden tellen ook mee voor dit advies." Volgens het Voedingscentrum zijn alle ongezouten noten en pinda's goed voor je. Dus ongebrand (rauw), gebrand en geroosterd. Naast walnoten geldt dit ook voor onder meer amandelen, cashewnoten, hazelnoten, paranoten, pecannoten en pistachenoten.

Hoge hoeveelheid ALA

Walnoten bevatten binnen de groep noten een relatief hoge hoeveelheid alfa-linoleenzuur (ALA). Eikenaar licht toe: "Dit is een plantaardig omega 3-vetzuur en is een essentieel vetzuur, dat niet door het lichaam zelf aangemaakt kan worden. Het beschermt tegen hart- en vaatziekten. ALA zit ook in lijnzaadolie, raapzaadolie, sojaolie en plantaardige (dieet)margarines. In kleine hoeveelheden zit ALA in vlees en in groene bladgroenten."

Tot slot bevatten noten selenium. "Ook dat is een belangrijk ingrediënt, omdat vegetariërs geen vlees eten en dus hun selenium deels uit noten moeten halen. Belangrijk is om te variëren in de noten die je kiest. De samenstelling van de voedingsstoffen is voor alle noten net wat anders. Zo bevat de ene soort noten wat meer ijzer en de andere soort vitamine E. Door te variëren krijg je de voedingsstoffen binnen die je nodig hebt."

Kansen en uitdagingen voor walnoten in de eiwittransitie

Kansen:

• Hoogwaardige voedingswaarde
  Walnoten zijn rijk aan plantaardige eiwitten en bevatten ook omega-3-vetzuren, vezels, antioxidanten en micronutriënten zoals magnesium en vitamine B6. Walnoten kunnen met de juiste formulering functionele gezondheidsclaims ondersteunen, zoals 'bron van omega-3', of bron van vezels'.
• Duurzaam en lokaal geproduceerd
  Walnoten kunnen in Nederland worden geteeld. Daardoor vormen ze een plantaardige eiwitbron met een lage ecologische voetafdruk.
• Stevige structuur
  Walnoten hebben een stevige structuur en een nootachtige smaak die goed past in vleesalternatieven, zoals burgers en gehaktballen. Ze kunnen uitstekend gecombineerd worden met andere eiwitrijke ingrediënten zoals peulvruchten en granen. In vleesalternatieven zorgen walnoten voor structuur en binding.
• Romige textuur
  Walnoten hebben dankzij hun natuurlijke vetgehalte een romige textuur en een rijke smaak. Dit geeft ruimte voor productontwikkeling in uiteenlopende sectoren, van bakkerijproducten en snacks tot plantaardige zuivelalternatieven, zoals plantaardige melk, yoghurt, room en kazen.

Uitdagingen:

• Prijs
  Walnoten zijn relatief duur in vergelijking met andere eiwitrijke ingrediënten zoals soja of erwten. Om te concurreren moeten op walnoot-gebaseerde producten zich duidelijk onderscheiden, bijvoorbeeld door hun voedingswaarde, textuur of unieke smaak.
• Allergenen
  Walnoten zijn een bekende allergeen en worden vaak vermeden door mensen met notenallergieën.
• Smaakoptimalisatie
  Hoewel walnoten een milde smaak hebben, kunnen sommige consumenten de bittere nasmaak onprettig ervaren, vooral in onbewerkte vorm. Productontwikkelaars moeten rekening houden met smaakoptimalisatie, bijvoorbeeld door fermentatie of combinaties met andere smaakvolle ingrediënten.

Lees meer over teelt van andere noten en hun rol in de eiwittransitie in dit artikel

De hogere prijs zorgt voor een uitdaging voor het gebruik van walnoten in vlees- en zuivelvervangers. Om te concurreren met andere plantaardige eiwitten moeten op walnoot-gebaseerde producten zich duidelijk onderscheiden, bijvoorbeeld vanwege hun voedingswaarde, textuur of unieke smaak.

Rudolf Jan den Beer Poortugael zet zich samen met zijn vrouw Melissa in om de walnootproductie in Nederland te professionaliseren. Ze hopen dat de markt voor Nederlandse noten zich verder ontwikkelt. “Walnoten zijn het toekomstig goud. Ze vormen een bron van eiwitten en gezonde vetten”, vertelt Den Beer Poortugael tijdens de Inspiratiemarkt Lekker Natuurlijk van MVO Nederland.

Het echtpaar introduceerde ooit de eerste mobiele appelpers Mobipers. “Consumenten bleven zitten met grote hoeveelheden appels van hun eigen bomen. Daar hebben wij een oplossing voor gevonden”, legt Den Beer Poortugael uit. “Datzelfde zagen ze gebeuren met walnoten. “Rond onze boerderij groeiden walnotenbomen. We wisten niet wat we met alle walnoten aan moesten. Om ons heen zagen we hetzelfde gebeuren. Daarom hebben we een walnotenpers ontwikkeld. Consumenten kunnen nu hun walnoten brengen. Daar krijgen ze vervolgens smakelijke walnootproducten voor terug.”

Verwerking en verkopen walnoten

Met hun bedrijf Veld4 telen, verwerken en verkopen Rudolf Jan en Melissa walnoten. “We zoeken naar de beste manieren om de oogst en verwerking zoveel mogelijk machinaal te organiseren, zodat de teelt in Nederland kan gaan groeien. Zelf beschikken we over diverse machines voor de verwerking. We oogsten de walnoten en we maken er producten van, zoals walnotenchocopasta, walnootolie en walnootpasta. We verwerken ook walnoten voor andere telers en adviseren bij oogst en verwerking.”

Inmiddels verwerken we de stukjes tot walnotenolie en notenpasta

In Frankrijk bestaat de teelt al meer dan honderd jaar. In Nederland staat deze nog in de kinderschoenen, weet Den Beer Poortugael. “Hier groeien nu nog voornamelijk zaailingen. Dat zijn notenbomen die geboren zijn uit een noot in plaats van een geënt boompje. Deze noten komen vaak moeilijk uit de schil, waardoor je veel kleine stukjes hebt.”

Dat maakt de verwerking uitdagend. “De beste prijs krijg je voor halve walnoten. Daarom hebben we naar nieuwe toepassingen gezocht. Inmiddels verwerken we de stukjes tot walnotenolie en notenpasta. De producten worden op diverse manieren verkocht via groothandels, winkels, webshop en winkels aan huis.”

Walnotenteelt uitbreiden

Den Beer Poortugael ziet grote belangstelling voor walnoten. “We importeren ons suf aan walnoten, terwijl we die heel gemakkelijk zelf kunnen telen. We willen heel graag onze productiestroom verder uitbreiden. Maar daarvoor moeten er echt meer bomen de grond in. In onze walnootboomgaarden groeien momenteel zo’n 600 walnootbomen van zo’n 40 verschillende rassen. Er zijn in Nederland inmiddels zo’n 100 boeren die zich bezighouden met walnotenteelt. We hopen dat dit aantal verder toeneemt. Een nadeel is dat het zeven jaar duurt voordat de bomen noten geven. Daardoor schaal je niet zomaar even op. Gelukkig zijn er veel walnootboomgaarden en voedselbossen in aanleg. Daardoor verwachten we dat onze afzet in de toekomst stijgt.”

Walnoten kunnen volgens hem een belangrijk onderdeel zijn van de toekomstige voedselketen. “Ze zijn heel gezond en vormen een bron van eiwitten en gezonde vetten. Bovendien groeien ze gewoon in onze achtertuin en kun je er veel lekkere dingen van maken.”

Rekening houden met allergeniteit

Dennis Favier van Studio Fava ziet kansen voor walnoten in de eiwittransitie. “Walnoten bevatten 16 gram eiwit per 100 gram. Het eiwitgehalte kan worden verhoogd door de olie eruit te persen en de perskoek als ingrediënt aan te bieden. Dit gebeurt al bij zonnebloempit, koolzaad en bijvoorbeeld amandelen. Bij walnoten heb ik dit nog niet gezien. De toegevoegde waarde van walnoten in de eiwittransitie zal afhangen van de functionele eigenschappen die het eiwitingrediënt heeft en de prijs per kilogram. De allergeniteit van de noten is echter iets om rekening mee te houden.”

Voedingscentrum: handje noten per dag

Het Voedingscentrum raadt aan om een handje noten per dag te eten. "Noten verlagen het LDL-cholesterol wat helpt om je bloedvaten gezond te houden. Verder leveren ze veel gunstige voedingsstoffen zoals vezels, eiwit, ijzer, vitamine E, vitamine B1 en onverzadigd vet", aldus woordvoerder Tara Eikenaar. "Pitten en zaden tellen ook mee voor dit advies." Volgens het Voedingscentrum zijn alle ongezouten noten en pinda's goed voor je. Dus ongebrand (rauw), gebrand en geroosterd. Naast walnoten geldt dit ook voor onder meer amandelen, cashewnoten, hazelnoten, paranoten, pecannoten en pistachenoten.

Hoge hoeveelheid ALA

Walnoten bevatten binnen de groep noten een relatief hoge hoeveelheid alfa-linoleenzuur (ALA). Eikenaar licht toe: "Dit is een plantaardig omega 3-vetzuur en is een essentieel vetzuur, dat niet door het lichaam zelf aangemaakt kan worden. Het beschermt tegen hart- en vaatziekten. ALA zit ook in lijnzaadolie, raapzaadolie, sojaolie en plantaardige (dieet)margarines. In kleine hoeveelheden zit ALA in vlees en in groene bladgroenten."

Tot slot bevatten noten selenium. "Ook dat is een belangrijk ingrediënt, omdat vegetariërs geen vlees eten en dus hun selenium deels uit noten moeten halen. Belangrijk is om te variëren in de noten die je kiest. De samenstelling van de voedingsstoffen is voor alle noten net wat anders. Zo bevat de ene soort noten wat meer ijzer en de andere soort vitamine E. Door te variëren krijg je de voedingsstoffen binnen die je nodig hebt."

Kansen en uitdagingen voor walnoten in de eiwittransitie

Kansen:

• Hoogwaardige voedingswaarde
  Walnoten zijn rijk aan plantaardige eiwitten en bevatten ook omega-3-vetzuren, vezels, antioxidanten en micronutriënten zoals magnesium en vitamine B6. Walnoten kunnen met de juiste formulering functionele gezondheidsclaims ondersteunen, zoals 'bron van omega-3', of bron van vezels'.
• Duurzaam en lokaal geproduceerd
  Walnoten kunnen in Nederland worden geteeld. Daardoor vormen ze een plantaardige eiwitbron met een lage ecologische voetafdruk.
• Stevige structuur
  Walnoten hebben een stevige structuur en een nootachtige smaak die goed past in vleesalternatieven, zoals burgers en gehaktballen. Ze kunnen uitstekend gecombineerd worden met andere eiwitrijke ingrediënten zoals peulvruchten en granen. In vleesalternatieven zorgen walnoten voor structuur en binding.
• Romige textuur
  Walnoten hebben dankzij hun natuurlijke vetgehalte een romige textuur en een rijke smaak. Dit geeft ruimte voor productontwikkeling in uiteenlopende sectoren, van bakkerijproducten en snacks tot plantaardige zuivelalternatieven, zoals plantaardige melk, yoghurt, room en kazen.

Uitdagingen:

• Prijs
  Walnoten zijn relatief duur in vergelijking met andere eiwitrijke ingrediënten zoals soja of erwten. Om te concurreren moeten op walnoot-gebaseerde producten zich duidelijk onderscheiden, bijvoorbeeld door hun voedingswaarde, textuur of unieke smaak.
• Allergenen
  Walnoten zijn een bekende allergeen en worden vaak vermeden door mensen met notenallergieën.
• Smaakoptimalisatie
  Hoewel walnoten een milde smaak hebben, kunnen sommige consumenten de bittere nasmaak onprettig ervaren, vooral in onbewerkte vorm. Productontwikkelaars moeten rekening houden met smaakoptimalisatie, bijvoorbeeld door fermentatie of combinaties met andere smaakvolle ingrediënten.

Lees meer over teelt van andere noten en hun rol in de eiwittransitie in dit artikel