Groei van Duitse plantaardige markt biedt kans voor Nederland

In Europese landen lopen de plantaardige verkopen terug. Er is echter een land waar de categorie wél groeit. De Duitse markt is de grootste afzetmarkt voor plantaardige voedingsmiddelen, met een omzet van € 2,2 miljard. Wat gebeurt er op die markt en welke interessante trends vinden hun weg naar het supermarktschap?

Wie plantaardige voeding zoekt, kan goed terecht in de Duitse supermarkt. In Nederland liggen de plantaardige worstjes bij de rundervinken en de haverdrank naast de halfvolle melk. In Duitsland pakken ze het echter anders aan. De meeste supermarkten hebben een schap met alle plantaardige producten bij elkaar, een gekoeld en ongekoeld schap. Misschien is dit een belangrijk inzicht, want blijkbaar weet de Duitse consument de producten te vinden.

Duitse consument gevoelig voor duurzaamheid

In 2023 bedroeg de waarde van de gehele plantaardige voedingscategorie € 2,2 miljard. Dat is een plus van 8% ten opzichte van 2022. Het volume van verkochte producten nam toe met 11%. Waar komt dat door? Jochem Wolthuis, coördinator van het nieuwe nationale cluster gericht op Duitsland 'die neuen Protein NL Partner für Deutschland' en schrijver van Duitsland schept op, heeft daar wel een aantal verklaringen voor: “De Duitse consument vindt dierenwelzijn erg belangrijk. Dat drijft een consumptiepatroon naar plantaardig. De Duitse consument is zich ook sterk bewust van de impact van het eten van dierlijke eiwitten op het klimaat. Een andere reden is dat de Duitse cultuur is ingericht op het verminderen van onzekerheden. Voedselveiligheid is daar een voorbeeld van. Plantaardig speelt daar mogelijk op in, omdat het een imago heeft dat het minder snel bederft dan vlees of zuivel.”

Eiwittransitie hoog op de politieke agenda

In Duitsland staat de eiwittransitie al langer op de politieke agenda. In 2012 kwam het land al met een planten-eiwitstrategie. Hoewel die alleen focust op het verhogen van de teelt van eiwitgewassen, is de regering bezig met een nationale integrale eiwitstrategie. Wolthuis: “Op dit moment wordt het Centrum voor Proteïnen van de Toekomst opgezet in Duitsland. Dit nieuwe centrum moet een routekaart ontwikkelen waarin meetbare doelen voor de ontwikkeling van de sector worden gedefinieerd. En wordt aangegeven wat er door het bedrijfsleven en de politiek moet worden gedaan.”

De ruk naar rechts in de verkiezingen op 23 februari gaan die ambities niet veranderen, stelt Wolthuis. “De verschuiving naar meer plantaardige eiwitten is opgenomen in de voedselstrategie van Duitsland. Die is nog steeds actueel.”

Biologische haverdrank populair

Vlees- en zuivelvervangers zijn dan ook de leidende categorieën binnen plantaardig. Naast plantaardige vleesvervangers zijn vooral plantaardige dranken zijn in trek. 41% van de plantaardige aankopen was een drank. Het marktaandeel van dranken is ook aanzienlijk hoger dan in Nederland met 10%. De Duitsers zijn voornamelijk gecharmeerd van haverdrank (72% van alle verkochte plantaardige dranken). Opvallend is dat een groot deel van deze dranken biologisch is. Wolthuis: “De Duitse consument koopt ook vaker biologisch dan de Nederlandse. Het marktaandeel bio ligt in Duitsland op 7%, in Nederland op 4%.

Vleesbedrijven leiden de categorie

Bij vleesvervangers is de biologische trend minder uitgesproken. Dat heeft mogelijk ook te maken met het feit dat de vleesvervangers veelal buitenlandse merken zijn. De Vegetarische Slager, Like Meat en Garden Gourmet zijn goed vertegenwoordigd. “De Duitse vleesvervangers worden veelal geproduceerd door gevestigde traditionele vleesbedrijven. De bekendste is Rügenwalder Muhle, maar ook kipgigant PHW Group en vleesbedrijf Tönnies. Deze bedrijven zien in dat ze een positie moeten verwerven in plantaardig voor de toekomst. En deze bedrijven zetten in op vleesimitaties.”

Er wordt ook ingezet op het namaken van regionale specialiteiten, zoals de Weissworst uit Beieren

In Nederland verschuift men langzaam naar vleesalternatieven. In Duitsland wordt echter nog volop ingezet op vleesimitaties. “Plantaardige curryworst, vegan spareribs en vegetarische cordon bleus. Je ziet ook dat er ingezet wordt op het namaken van regionale specialiteiten, zoals de Weissworst uit Beieren. Alleen de diversiteit aan streekgebonden worsten biedt al een enorme kans voor plantaardige producenten”, aldus Wolthuis.

Naast de A-merken is het huismerk in opkomst in Duitsland. 30% van alle plantaardige producten in de Duitse supers is een huismerkproduct. “Dat is ook een belangrijke trend in Duitsland. Steeds meer supermarkten willen prijsgelijkheid bereiken, hun vleesvervangers moeten even veel kosten als vlees. Dat zorgt ervoor dat de hele categorie wordt gedwongen om te kijken hoe het goedkoper kan en dat trekt consumenten aan.

Nederlandse potentie in Duitsland

De verwachting is dat de Duitse plantaardige markt zal blijven groeien, zelfs als er verder geen politieke steun komt. De markt is in 2045 dan goed voor €8 miljard, blijkt uit onderzoek van Systemiq in opdracht van The Good Food Institute (GFI). In het meeste ideale scenario zou de Duitse markt kunnen uitgroeien naar €45 miljard.

Wolthuis: “De Duitsers hebben plantaardig weten te vinden en daarin ligt ook de kans voor Nederlandse bedrijven. Er is een gebrek aan kennis en samenwerking in Duitsland. In het hele land zijn nu circa 100 bedrijven bezig met plantaardige voeding. In een land ter grootte van Duitsland is dat niet veel. Nederlandse producenten kunnen in de gat springen en nieuwe technologieën introduceren. Ik zie dat de interesse in ieder geval groeit onder innovatieve bedrijven om de sprong over de grens te maken. Daarom zijn we dit jaar ook met het nieuwe nationale project richting Duitsland gestart."

Lees ook: Trends, strubbelingen en winnaars in de Britse supermarkt

In Europese landen lopen de plantaardige verkopen terug. Er is echter een land waar de categorie wél groeit. De Duitse markt is de grootste afzetmarkt voor plantaardige voedingsmiddelen, met een omzet van € 2,2 miljard. Wat gebeurt er op die markt en welke interessante trends vinden hun weg naar het supermarktschap?

Wie plantaardige voeding zoekt, kan goed terecht in de Duitse supermarkt. In Nederland liggen de plantaardige worstjes bij de rundervinken en de haverdrank naast de halfvolle melk. In Duitsland pakken ze het echter anders aan. De meeste supermarkten hebben een schap met alle plantaardige producten bij elkaar, een gekoeld en ongekoeld schap. Misschien is dit een belangrijk inzicht, want blijkbaar weet de Duitse consument de producten te vinden.

Duitse consument gevoelig voor duurzaamheid

In 2023 bedroeg de waarde van de gehele plantaardige voedingscategorie € 2,2 miljard. Dat is een plus van 8% ten opzichte van 2022. Het volume van verkochte producten nam toe met 11%. Waar komt dat door? Jochem Wolthuis, coördinator van het nieuwe nationale cluster gericht op Duitsland 'die neuen Protein NL Partner für Deutschland' en schrijver van Duitsland schept op, heeft daar wel een aantal verklaringen voor: “De Duitse consument vindt dierenwelzijn erg belangrijk. Dat drijft een consumptiepatroon naar plantaardig. De Duitse consument is zich ook sterk bewust van de impact van het eten van dierlijke eiwitten op het klimaat. Een andere reden is dat de Duitse cultuur is ingericht op het verminderen van onzekerheden. Voedselveiligheid is daar een voorbeeld van. Plantaardig speelt daar mogelijk op in, omdat het een imago heeft dat het minder snel bederft dan vlees of zuivel.”

Eiwittransitie hoog op de politieke agenda

In Duitsland staat de eiwittransitie al langer op de politieke agenda. In 2012 kwam het land al met een planten-eiwitstrategie. Hoewel die alleen focust op het verhogen van de teelt van eiwitgewassen, is de regering bezig met een nationale integrale eiwitstrategie. Wolthuis: “Op dit moment wordt het Centrum voor Proteïnen van de Toekomst opgezet in Duitsland. Dit nieuwe centrum moet een routekaart ontwikkelen waarin meetbare doelen voor de ontwikkeling van de sector worden gedefinieerd. En wordt aangegeven wat er door het bedrijfsleven en de politiek moet worden gedaan.”

De ruk naar rechts in de verkiezingen op 23 februari gaan die ambities niet veranderen, stelt Wolthuis. “De verschuiving naar meer plantaardige eiwitten is opgenomen in de voedselstrategie van Duitsland. Die is nog steeds actueel.”

Biologische haverdrank populair

Vlees- en zuivelvervangers zijn dan ook de leidende categorieën binnen plantaardig. Naast plantaardige vleesvervangers zijn vooral plantaardige dranken zijn in trek. 41% van de plantaardige aankopen was een drank. Het marktaandeel van dranken is ook aanzienlijk hoger dan in Nederland met 10%. De Duitsers zijn voornamelijk gecharmeerd van haverdrank (72% van alle verkochte plantaardige dranken). Opvallend is dat een groot deel van deze dranken biologisch is. Wolthuis: “De Duitse consument koopt ook vaker biologisch dan de Nederlandse. Het marktaandeel bio ligt in Duitsland op 7%, in Nederland op 4%.

Vleesbedrijven leiden de categorie

Bij vleesvervangers is de biologische trend minder uitgesproken. Dat heeft mogelijk ook te maken met het feit dat de vleesvervangers veelal buitenlandse merken zijn. De Vegetarische Slager, Like Meat en Garden Gourmet zijn goed vertegenwoordigd. “De Duitse vleesvervangers worden veelal geproduceerd door gevestigde traditionele vleesbedrijven. De bekendste is Rügenwalder Muhle, maar ook kipgigant PHW Group en vleesbedrijf Tönnies. Deze bedrijven zien in dat ze een positie moeten verwerven in plantaardig voor de toekomst. En deze bedrijven zetten in op vleesimitaties.”

Er wordt ook ingezet op het namaken van regionale specialiteiten, zoals de Weissworst uit Beieren

In Nederland verschuift men langzaam naar vleesalternatieven. In Duitsland wordt echter nog volop ingezet op vleesimitaties. “Plantaardige curryworst, vegan spareribs en vegetarische cordon bleus. Je ziet ook dat er ingezet wordt op het namaken van regionale specialiteiten, zoals de Weissworst uit Beieren. Alleen de diversiteit aan streekgebonden worsten biedt al een enorme kans voor plantaardige producenten”, aldus Wolthuis.

Naast de A-merken is het huismerk in opkomst in Duitsland. 30% van alle plantaardige producten in de Duitse supers is een huismerkproduct. “Dat is ook een belangrijke trend in Duitsland. Steeds meer supermarkten willen prijsgelijkheid bereiken, hun vleesvervangers moeten even veel kosten als vlees. Dat zorgt ervoor dat de hele categorie wordt gedwongen om te kijken hoe het goedkoper kan en dat trekt consumenten aan.

Nederlandse potentie in Duitsland

De verwachting is dat de Duitse plantaardige markt zal blijven groeien, zelfs als er verder geen politieke steun komt. De markt is in 2045 dan goed voor €8 miljard, blijkt uit onderzoek van Systemiq in opdracht van The Good Food Institute (GFI). In het meeste ideale scenario zou de Duitse markt kunnen uitgroeien naar €45 miljard.

Wolthuis: “De Duitsers hebben plantaardig weten te vinden en daarin ligt ook de kans voor Nederlandse bedrijven. Er is een gebrek aan kennis en samenwerking in Duitsland. In het hele land zijn nu circa 100 bedrijven bezig met plantaardige voeding. In een land ter grootte van Duitsland is dat niet veel. Nederlandse producenten kunnen in de gat springen en nieuwe technologieën introduceren. Ik zie dat de interesse in ieder geval groeit onder innovatieve bedrijven om de sprong over de grens te maken. Daarom zijn we dit jaar ook met het nieuwe nationale project richting Duitsland gestart."

Lees ook: Trends, strubbelingen en winnaars in de Britse supermarkt