premium
Tijdens de bijeenkomst van de Vegetariërsbond gaven experts inzicht in hoeverre sprake is van polarisatie in de eiwittransitie. Foto: Deze afbeelding is met behulp van AI gemaakt (Reve.art)
In dit artikel
Wie de krant openslaat zal het woord ongetwijfeld tegenkomen: polarisatie. Het is een proces waarin tegenstellingen tussen groepen in de samenleving sterker worden. Ook in de eiwittransitie wordt polarisatie ervaren: plantaardig versus dierlijk. Floris de Graad, directeur van de Vegetariërsbond, merkt dat polarisatie als reden wordt ingezet om niks te doen. “Ik hoor dat polarisatie als een soort barrière wordt gebruikt en daardoor de doelen op gebied van de eiwittransitie niet verder komen.”
De Vegetariërsbond publiceert ieder jaar de Vegamonitor, waarin Nederlanders wordt gevraagd naar hun eetgedrag. In de 2025-editie besteedt de bond extra aandacht aan polarisatie. Daarover organiseerde de bond een expertbijeenkomst. Ervaren consumenten bijvoorbeeld dat ze beïnvloed worden in hun voedingskeuzes? De Graad: “Consumenten hebben wel het idee dat hun voedingskeuzes worden beïnvloed. Wat opvalt is dat voedingsproducenten worden gezien als grote beïnvloeders en de sociale omgeving juist niet.”
35% van de ondervraagden denkt dat de sociale omgeving keuzes in enige mate of heel erg beïnvloed. Bij voedingsproducenten denkt 75% datzelfde. Uit meerdere studies blijkt dat de sociale omgeving juist van hele grote invloed is. Men past eetgedrag aan om een goede indruk te maken op anderen en zet een sociale norm. “Consumenten ervaren het ook als vervelend als ze het idee hebben dat de keuzes worden beïnvloed. Hoogopgeleide consumenten hebben hier minder moeite mee dan lager opgeleide”, aldus de directeur van de bond.
Floris de Graad, directeur van de Vegetariërsbond. Foto: Annabel Schipper Geen duidelijke verschillen
Uit deze studie concludeert De Graad dat de polarisatie meevalt. Er zijn geen duidelijke verschillen tussen bevolkingsgroepen, al helemaal niet als je kijkt naar woonplaats of waar consumenten boodschappen doen. “Alleen tussen opleidingsniveau zie je minimale verschillen.”
Het kan zijn dat er een gevoelsmatige polarisatie rondom de eiwittransitie is, maar de grote meerderheid van de Nederlanders heeft geen enorm sterke mening. De groepen die dit wel hebben, roepen ook het hardst. Daardoor kan het lijken dat bevolkingsgroepen verder uit elkaar liggen.
De stelling uit de Vegamonitor over of de overheid voedingskeuzes beïnvloed. In het onderste diagram is dezelfde vraag uitgesplitst op opleidingsniveau. Bron: Vegetariërsbond Weerstand is normaal
Polarisatie is te koppelen aan weerstand. De tegenstellingen tussen groepen worden uitvergroot en verdiept, waardoor de groepen verder van elkaar komen te staan en minder begrip hebben. Dat kan tot weerstand leiden. Kristel Zaal, expert Gedrag bij het Voedingscentrum, vertelt dat weerstand ook noodzakelijk is voor verandering. “Weerstand is een methode om van tegenstrijdige gevoelens af te komen. Veel mensen erkennen het belang van minder dierlijk eten, maar acteren daar nog niet naar. Dan komen persoonlijke waardes in het gedrang met het daadwerkelijke gedrag. Dan kunnen er twee dingen gebruiken: of je verandert het gedrag of je mening.”
Blijf weg van 'je eet te veel vlees'. Zeg dat het lastig is om minder vlees te eten, doordat er veel aanbod is
Weerstand is normaal en noodzakelijk: een vertrouwde situatie verandert naar iets nieuws. Er zijn wel manieren om weerstand te verminderen, bijvoorbeeld door iemand niet op de persoon aan te spreken. Zaal: “Iedereen vindt zichzelf in de basis een goed persoon. Het eten van vlees strookt dan niet met dit beeld, want het is niet duurzaam en veroorzaakt dierenleed. Om weerstand te voorkomen, kun je dit beter buiten de persoon om spelen: blijf weg van 'je eet te veel vlees'. Zeg dat het lastig is om minder vlees te eten, doordat er veel aanbod is.”
“Je kunt weerstand voor zijn, maar het hoort er ook bij. Weerstand is vaak hevig, maar tijdelijk. Na een paar weken is het over en wordt over het algemeen het gedrag hervat”, zegt de gedragsexpert van het Voedingscentrum.
Kristel Zaal, gedragsexpert van het Voedingscentrum. Foto: Annabel Schipper Verandering kost tijd
Uiteindelijk is de conclusie dat de polarisatie wel meevalt, maar dat een verandering altijd gepaard gaat met weer- en tegenstand. Verandering kost tijd en vergt doorzettingsvermogen.
Wie de krant openslaat zal het woord ongetwijfeld tegenkomen: polarisatie. Het is een proces waarin tegenstellingen tussen groepen in de samenleving sterker worden. Ook in de eiwittransitie wordt polarisatie ervaren: plantaardig versus dierlijk. Floris de Graad, directeur van de Vegetariërsbond, merkt dat polarisatie als reden wordt ingezet om niks te doen. “Ik hoor dat polarisatie als een soort barrière wordt gebruikt en daardoor de doelen op gebied van de eiwittransitie niet verder komen.”
De Vegetariërsbond publiceert ieder jaar de Vegamonitor, waarin Nederlanders wordt gevraagd naar hun eetgedrag. In de 2025-editie besteedt de bond extra aandacht aan polarisatie. Daarover organiseerde de bond een expertbijeenkomst. Ervaren consumenten bijvoorbeeld dat ze beïnvloed worden in hun voedingskeuzes? De Graad: “Consumenten hebben wel het idee dat hun voedingskeuzes worden beïnvloed. Wat opvalt is dat voedingsproducenten worden gezien als grote beïnvloeders en de sociale omgeving juist niet.”
35% van de ondervraagden denkt dat de sociale omgeving keuzes in enige mate of heel erg beïnvloed. Bij voedingsproducenten denkt 75% datzelfde. Uit meerdere studies blijkt dat de sociale omgeving juist van hele grote invloed is. Men past eetgedrag aan om een goede indruk te maken op anderen en zet een sociale norm. “Consumenten ervaren het ook als vervelend als ze het idee hebben dat de keuzes worden beïnvloed. Hoogopgeleide consumenten hebben hier minder moeite mee dan lager opgeleide”, aldus de directeur van de bond.
Floris de Graad, directeur van de Vegetariërsbond. Foto: Annabel Schipper Geen duidelijke verschillen
Uit deze studie concludeert De Graad dat de polarisatie meevalt. Er zijn geen duidelijke verschillen tussen bevolkingsgroepen, al helemaal niet als je kijkt naar woonplaats of waar consumenten boodschappen doen. “Alleen tussen opleidingsniveau zie je minimale verschillen.”
Het kan zijn dat er een gevoelsmatige polarisatie rondom de eiwittransitie is, maar de grote meerderheid van de Nederlanders heeft geen enorm sterke mening. De groepen die dit wel hebben, roepen ook het hardst. Daardoor kan het lijken dat bevolkingsgroepen verder uit elkaar liggen.
De stelling uit de Vegamonitor over of de overheid voedingskeuzes beïnvloed. In het onderste diagram is dezelfde vraag uitgesplitst op opleidingsniveau. Bron: Vegetariërsbond Weerstand is normaal
Polarisatie is te koppelen aan weerstand. De tegenstellingen tussen groepen worden uitvergroot en verdiept, waardoor de groepen verder van elkaar komen te staan en minder begrip hebben. Dat kan tot weerstand leiden. Kristel Zaal, expert Gedrag bij het Voedingscentrum, vertelt dat weerstand ook noodzakelijk is voor verandering. “Weerstand is een methode om van tegenstrijdige gevoelens af te komen. Veel mensen erkennen het belang van minder dierlijk eten, maar acteren daar nog niet naar. Dan komen persoonlijke waardes in het gedrang met het daadwerkelijke gedrag. Dan kunnen er twee dingen gebruiken: of je verandert het gedrag of je mening.”
Blijf weg van 'je eet te veel vlees'. Zeg dat het lastig is om minder vlees te eten, doordat er veel aanbod is
Weerstand is normaal en noodzakelijk: een vertrouwde situatie verandert naar iets nieuws. Er zijn wel manieren om weerstand te verminderen, bijvoorbeeld door iemand niet op de persoon aan te spreken. Zaal: “Iedereen vindt zichzelf in de basis een goed persoon. Het eten van vlees strookt dan niet met dit beeld, want het is niet duurzaam en veroorzaakt dierenleed. Om weerstand te voorkomen, kun je dit beter buiten de persoon om spelen: blijf weg van 'je eet te veel vlees'. Zeg dat het lastig is om minder vlees te eten, doordat er veel aanbod is.”
“Je kunt weerstand voor zijn, maar het hoort er ook bij. Weerstand is vaak hevig, maar tijdelijk. Na een paar weken is het over en wordt over het algemeen het gedrag hervat”, zegt de gedragsexpert van het Voedingscentrum.
Kristel Zaal, gedragsexpert van het Voedingscentrum. Foto: Annabel Schipper Verandering kost tijd
Uiteindelijk is de conclusie dat de polarisatie wel meevalt, maar dat een verandering altijd gepaard gaat met weer- en tegenstand. Verandering kost tijd en vergt doorzettingsvermogen.
Mis geen enkel topverhaal op Eiwit Trends
Dit premium artikel is enkel beschikbaar voor abonnees
Beperk risico's met betere investeringen
Versterk je ketenpositie met de juiste partners
Versnel innovaties met de nieuwste trends
Beleef journalistiek van top niveau door collega’s, ervaren redacteurs én experts uit de sector.
Alieke Hilhorst
Chris Polkamp
Wendy Noordzij
