Eiwitboeren van Nederland: goede oogst veldbonen, kikkererwten en soja missen zon

De typische Hollandse zomer van 2024 is goed voor typische Hollandse peulvruchten, terwijl exotischer peulvruchten last hebben van de vochtige omstandigheden. Anna van der Bijl, woordvoerder van de Eiwitboeren van Nederland, blikt terug op een prima seizoen.

De Nederlandse Akkerbouw Vakbond en Food Valley NL hebben in 2022 de Producentenorganisatie (PO) Eiwitboeren van Nederland opgericht. “Wij zetten ons in voor een rendabele teelt van eiwitrijke gewassen in Nederland met een eerlijk verdienmodel voor boeren”, zegt Henk Janknegt, voorzitter van PO Eiwitboeren van Nederland. Van der Bijl, zelf kikkererwtenteler, vertelt over het afgelopen seizoen.

Hoe vergaat het de verschillende soorten peulvruchten geteeld door de Eiwitboeren dit seizoen?

“Het wisselt sterk per streek, maar de groeiomstandigheden met een warme augustus en juli waren prima. Plaatselijk en in periodes kan het wel flink vochtig zijn. Gewassen die we hier van oudsher al groeien, zoals veldbonen en groene erwten, hebben het prima gedaan. Bonen doen het goed, dus bruine bonen en kapucijners. Telers die ik spreek zijn over het algemeen tevreden met de oogst.

De soja is nog niet geoogst. Deels komt dat door te weinig zonuren, maar de omstandigheden moeten er ook naar zijn om te oogsten. Nu worden de dagen al korter. ’s Ochtends ligt er veel dauw, dat helpt niet. Ook kikkererwten hadden het zwaar. Het gewas is toch heel schimmelgevoelig en dan is het gewoon te vochtig.”

Veldbonen komen nu groot in het nieuws als een waardevol gewas in de eiwittransitie. Zijn veldbonen het peulvruchtgewas voor Nederland?

“Het is een gewas dat een hoog eiwitgehalte heeft en daardoor waardevol is als grondstof. Het kan goed omgezet worden in eiwitisolaat en extract om te gebruiken in plantaardige vervangers. Tegelijkertijd moet een akkerbouwer altijd kijken wat past bij hem als ondernemer.”

Lees ook: Veldboon: mooi gewas, maar lijdt onder concurrentie

Zijn er peulvruchtgewassen die er uitspringen als geschikt voor teelt in Nederland?

"Het is maar net wat dus bij een akkerbouwer past. Als je wat experimenteler bent aangelegd, financieel, in jouw bouwplan en bedrijfsruimte, dan zijn minder frequente gewassen interessant. Als je behoefte hebt aan een vaster inkomen, zou ik gaan voor typische gewassen geteeld in Nederland: een veldboon, een erwt, kapucijner of bruine boon."

Wil je nog zo’n jaar?

"Nou, het mag wel iets droger en iets eerder warm. De kikkererwten waren twee tot drie weken later. Voordat je het weet worden de dagen al korter en is het oogsten lastiger. Wat dat betreft heb ik het idee dat we een maand missen. Maar geen jaar is hetzelfde. Het blijft altijd uitdagend."

De teelt is duidelijk volop in ontwikkeling. Hoe gaat het in de ontwikkeling van de keten voor Nederlandse peulvruchten?

"Er is wel groeiende interesse voor peulvruchten van Nederlandse bodem. Het is zaak om afnemers te vinden die het Nederlandse product waarderen. De veldboon uit de Baltische staten is bijvoorbeeld goedkoper. Doordat we als Eiwitboeren data verzamelen en duurzame teeltmethoden ontwikkelen, maken we het onderscheid met buitenlandse peulvruchten. Uiteindelijk produceren we klimaatneutraler. Dat biedt een haakje om ketenpartners te interesseren voor het Nederlandse product.

Lees ook: Teelt kikkererwten groeit door nieuwe afnemer

Het biedt een kans in de duurzaamheidsrapportage of marketing van zo’n ketenpartner. Vooral die duurzaamheidsrapportage heeft een groot effect gehad op de interesse vanuit ketenpartners. En daar kunnen wij dus antwoord op geven door die combinatie van teeltinformatie, data en ons duidelijke beeldmerk als Eiwitboeren van Nederland. Daarmee kan de afnemer zich profileren."

Hebben afnemers nog een voorkeur voor een bepaald peulvruchtgewas?

"Nee, diversiteit is dan wel belangrijk. Niemand wil elke dag een edamame en niemand wil elke dag een bruine boon of lupine. Die diversiteit is juist een aanwinst. Dan kunnen mensen variëren en die variatie kunnen wij bieden. Zo kunnen we het landbouwsysteem verduurzamen."

Lees ook: Peulvruchten: no-brainer voor duurzaam en gezond Nederland

De typische Hollandse zomer van 2024 is goed voor typische Hollandse peulvruchten, terwijl exotischer peulvruchten last hebben van de vochtige omstandigheden. Anna van der Bijl, woordvoerder van de Eiwitboeren van Nederland, blikt terug op een prima seizoen.

De Nederlandse Akkerbouw Vakbond en Food Valley NL hebben in 2022 de Producentenorganisatie (PO) Eiwitboeren van Nederland opgericht. “Wij zetten ons in voor een rendabele teelt van eiwitrijke gewassen in Nederland met een eerlijk verdienmodel voor boeren”, zegt Henk Janknegt, voorzitter van PO Eiwitboeren van Nederland. Van der Bijl, zelf kikkererwtenteler, vertelt over het afgelopen seizoen.

Hoe vergaat het de verschillende soorten peulvruchten geteeld door de Eiwitboeren dit seizoen?

“Het wisselt sterk per streek, maar de groeiomstandigheden met een warme augustus en juli waren prima. Plaatselijk en in periodes kan het wel flink vochtig zijn. Gewassen die we hier van oudsher al groeien, zoals veldbonen en groene erwten, hebben het prima gedaan. Bonen doen het goed, dus bruine bonen en kapucijners. Telers die ik spreek zijn over het algemeen tevreden met de oogst.

De soja is nog niet geoogst. Deels komt dat door te weinig zonuren, maar de omstandigheden moeten er ook naar zijn om te oogsten. Nu worden de dagen al korter. ’s Ochtends ligt er veel dauw, dat helpt niet. Ook kikkererwten hadden het zwaar. Het gewas is toch heel schimmelgevoelig en dan is het gewoon te vochtig.”

Veldbonen komen nu groot in het nieuws als een waardevol gewas in de eiwittransitie. Zijn veldbonen het peulvruchtgewas voor Nederland?

“Het is een gewas dat een hoog eiwitgehalte heeft en daardoor waardevol is als grondstof. Het kan goed omgezet worden in eiwitisolaat en extract om te gebruiken in plantaardige vervangers. Tegelijkertijd moet een akkerbouwer altijd kijken wat past bij hem als ondernemer.”

Lees ook: Veldboon: mooi gewas, maar lijdt onder concurrentie

Zijn er peulvruchtgewassen die er uitspringen als geschikt voor teelt in Nederland?

"Het is maar net wat dus bij een akkerbouwer past. Als je wat experimenteler bent aangelegd, financieel, in jouw bouwplan en bedrijfsruimte, dan zijn minder frequente gewassen interessant. Als je behoefte hebt aan een vaster inkomen, zou ik gaan voor typische gewassen geteeld in Nederland: een veldboon, een erwt, kapucijner of bruine boon."

Wil je nog zo’n jaar?

"Nou, het mag wel iets droger en iets eerder warm. De kikkererwten waren twee tot drie weken later. Voordat je het weet worden de dagen al korter en is het oogsten lastiger. Wat dat betreft heb ik het idee dat we een maand missen. Maar geen jaar is hetzelfde. Het blijft altijd uitdagend."

De teelt is duidelijk volop in ontwikkeling. Hoe gaat het in de ontwikkeling van de keten voor Nederlandse peulvruchten?

"Er is wel groeiende interesse voor peulvruchten van Nederlandse bodem. Het is zaak om afnemers te vinden die het Nederlandse product waarderen. De veldboon uit de Baltische staten is bijvoorbeeld goedkoper. Doordat we als Eiwitboeren data verzamelen en duurzame teeltmethoden ontwikkelen, maken we het onderscheid met buitenlandse peulvruchten. Uiteindelijk produceren we klimaatneutraler. Dat biedt een haakje om ketenpartners te interesseren voor het Nederlandse product.

Lees ook: Teelt kikkererwten groeit door nieuwe afnemer

Het biedt een kans in de duurzaamheidsrapportage of marketing van zo’n ketenpartner. Vooral die duurzaamheidsrapportage heeft een groot effect gehad op de interesse vanuit ketenpartners. En daar kunnen wij dus antwoord op geven door die combinatie van teeltinformatie, data en ons duidelijke beeldmerk als Eiwitboeren van Nederland. Daarmee kan de afnemer zich profileren."

Hebben afnemers nog een voorkeur voor een bepaald peulvruchtgewas?

"Nee, diversiteit is dan wel belangrijk. Niemand wil elke dag een edamame en niemand wil elke dag een bruine boon of lupine. Die diversiteit is juist een aanwinst. Dan kunnen mensen variëren en die variatie kunnen wij bieden. Zo kunnen we het landbouwsysteem verduurzamen."

Lees ook: Peulvruchten: no-brainer voor duurzaam en gezond Nederland