Protein Port Zuid-Holland: ‘Eiwittransitie versnellen door bedrijven samen te brengen’

Het netwerkprogamma Protein Port uit Zuid-Holland draagt op een geheel eigen wijze bij aan de eiwittransitie. In diverse groepssessies delen experts vanuit de sector hun visie en ervaringen over onderwerpen op het gebied van onderzoek, financiën, opschaling en wetgeving. Zo werken zij toe naar optimale strategieën en oplossingen om de eiwittransitie te versnellen.

Protein Port is een programma dat is ondergebracht bij Planet B.io, een biotech community gevestigd op de Biotech Campus Delft. “Vanuit onze basis als campusorganisatie, waar we biotech- en foodtech-bedrijven huisvesting bieden en ondersteunen in hun groei, hebben we ons steeds meer gerealiseerd dat we sector-breed moet acteren”, vertelt managing director Cindy Gerhardt. “Dat kan variëren van het ontvangen van politici tot het samenwerken met andere Europese hubs om problemen op het gebied van wetgeving te bespreken.”

Een van de programma's waar Planet B.io aan deelneemt is Protein Port, dat in 2022 startte als eenjarig project. Over de aanleiding vertelt Gerhardt: “De Provincie Zuid-Holland had een strategische wens om in kaart te brengen welke kansen en belemmeringen er binnen onze provincie liggen op het gebied van de eiwitstrategie.”

Unieke uitgangspositie

Er bleken duidelijke kansen te liggen. “Nederland heeft een unieke uitgangspositie om internationaal koploper in de eiwittransitie te worden. Inmiddels is al stevig ingezet op de verduurzaming van traditionele veeteelt en op de transitie naar plantaardig voedsel. In Zuid-Holland hebben we een unieke positie op het gebied van biotechnologie, met sterke spelers op gebied van gecultiveerde, gefermenteerde en aquatische eiwitten. We hebben prominente kennisdragers zoals de TU Delft en dsm-firmenich, en zo’n 20 bedrijven op de Biotech Campus Delft. Met deze partijen kunnen we de komende jaren werken aan een sterk ecosysteem.” Al gaat het niet alleen om samenwerking tussen bedrijven en onderzoekers in Zuid-Holland, benadrukt Gerhardt. “Wij willen graag breder kijken: zowel naar kennis en ervaring uit andere provincies als vanuit Europa.”

In Zuid-Holland hebben we een unieke positie op het gebied van biotechnologie

Vervolgproject

Het eenjarige programma was zo succesvol dat de provincie graag een vervolgtraject wilde starten. “In 2023 heeft consultancybedrijf KplusV in opdracht van de provincie de resultaten van Protein Port uit 2022 uitgewerkt”, blikt Cindy terug. “Op basis daarvan is een vierjarig programma opgesteld. Daarvoor hebben we €400.000 subsidie mogen ontvangen van de provincie Zuid-Holland. Het doel is om innovatie in de eiwitsector te versnellen door bedrijven samen te brengen en gezamenlijk specifieke uitdagingen aan te pakken. Hierbij wordt de ontwikkeling van alternatieve eiwitbronnen gestimuleerd, met als uiteindelijk doel een duurzamer voedselsysteem te creëren voor de toekomst.”

Community van koplopers

Ruim twee maanden geleden is programmamanager Bram Kerssemakers aangesteld. Hij heeft een duidelijke doelstelling voor ogen. “Wij willen een community van koplopers vormen. We merken dat veel bedrijven voor dezelfde uitdagingen staan. Denk bijvoorbeeld aan: specifiek opgeleid talent aantrekken, keuzes maken in onderzoek en patenteren, hoe en waar productie opschalen, de beste investeerders aantrekken, en last but not least, hoe creëren we gezamenlijk maatschappelijk draagvlak, in Den Haag, Europa én bij de consument. Ondanks het feit dat deze uitdagingen breed worden gedeeld, blijft men in het algemeen vanuit het eigen bedrijf hieraan werken.”

Protein Port wil daar verandering in brengen. “Wij willen vertegenwoordigers van bedrijven met gemeenschappelijke uitdagingen samen aan een tafel uitnodigen. Daarbij focussen we ons op experts binnen de sector die een mandaat hebben om namens hun organisatie te spreken en handelen. We streven ernaar om een hoogwaardige mix van verschillende partijen uit de eiwitsector te verbinden, waaronder grote bedrijven, MKB en start-ups , academici en deskundigen vanuit de overheid.”

Wij willen vertegenwoordigers van bedrijven met gemeenschappelijke uitdagingen samen aan een tafel uitnodigen

Informatie delen

Het is de bedoeling dat er per jaar 4 à 5 thema's worden opgestart, zodat er meerdere expert groepen in parallel werken. “Zo kan er continu waardevolle informatie worden gecreëerd en gedeeld.” Dat delen kan volgens Kerssemakers op verschillende manieren. “Bijvoorbeeld door middel van een jaarlijks evenement om de uitkomsten van de expertgroepen te delen. Maar het kan ook via het publiceren van position papers of white papers, of het organiseren van een kleine specifieke bijeenkomst. Naast het delen van de resultaten uit de experts groep, stimuleren we het opzetten van onderlinge samenwerkingen, demonstratiemogelijkheden, initiatieven voor talent ontwikkeling, en proeverijen van innovatieve voedingsproducten. Zo willen we dus eigenlijk stapje voor stapje, thema na thema, aan het werk gaan.”

Ook de feedback van consumenten is daarbij van belang. “Wat verstaan zij onder gezonde, lekkere en duurzame producten? Kennen consumenten het belang van de eiwittransitie wel? Zo’n grote transitie vereist een brede ketenbenadering. Van grondstoffenleveranciers en technologiebedrijven tot de bedrijven die daadwerkelijk hun merken in de schappen hebben liggen voor de consumenten.”

Slimme ingrediëntcombinaties leiden tot consumentenproducten die smakelijker, duurzamer én beter betaalbaar zijn

Gerhardt en Kerssemakers zien veel kansen voor de biotech-eiwitbedrijven. “Deze bedrijven maken ingrediënten vanuit verschillende technologieën. We zien dat deze steeds vaker met elkaar worden gecombineerd. Denk aan een plantaardig melkproduct dat verrijkt is met een fermentatief melkeiwit. Of een plantaardige visvervanger die op smaakt gebracht is met gekweekt vis-vet. Of zelfs een hamburger die deels bestaat uit dierlijk vlees en deels uit gekweekt vlees. Slimme ingrediëntcombinaties leiden tot consumentenproducten die smakelijker, duurzamer én beter betaalbaar zijn.”

Lees ook: Biotech cruciaal in de eiwittransitie

Hindernissen biotech-eiwitbedrijven

Gerhardt merkt dat de bedrijven die actief zijn op het gebied van biotech-eiwitten helaas nog op de nodige hindernissen stuiten. “Zij maken eiwitten waarvan we soms niet eens weten hoe we ze moeten noemen. Bovendien lopen bedrijven in onze sector een enorm risico: voordat het product ook maar op de markt is en nog voordat iemand het geproefd heeft, worden we al geconfronteerd met een anti-lobby vanuit de traditionele agricultuur.”

Dat vindt ze volkomen onterecht. “Kweekvlees en fermentatief geproduceerde eiwitten zullen voorlopig, en misschien wel altijd, een nichesector blijven ten opzichte van de gigantische traditionele dierlijke sector. Maar we weten allemaal dat die sector onvoldoende capaciteit heeft om de wereldbevolking in de toekomst te kunnen voeden. De oplossing hiervoor ligt in het slimmer produceren van eiwitrijk voedsel, waarbij traditionele boeren, én producenten van plantaardige eiwitten, én biotech bedrijven samen verantwoordelijkheid nemen. Eiwitproductie met biotech (ook wel bekend als cellulaire agricultuur) is een lokale en duurzame productiemethode waarbij minder grond nodig is, minder water, minder pesticiden, en waarbij ‘renewable’ grondstoffen gebruikt kunnen worden.”    

Veel kansen

De eiwittransitie vereist dus een brede samenwerking tussen allerlei producenten, van grondstoffen, ingrediënten en eindproducten. “In Zuid-Holland zijn meerdere, vaak jonge, innovatieve bedrijven gevestigd, zoals Meatable en Vivici. Bij Planet B.io hechten we veel waarde aan het ondersteunen van dit soort ondernemingen, zowel degenen die op de Biotech Campus Delft gevestigd zijn, als daarbuiten.”

Daarbij heeft ze goed nieuws te melden: “Planet B.io is per 1 juli een samenwerking gestart met het ASR Dutch Science Park Fund (ASR DSPF). Zij hebben de intentie om de komende twintig jaar €500 miljoen te investeren in vastgoed op de Biotech Campus Delft. Hiermee staat Delft een rooskleurige toekomst te wachten als broedplaats voor biotechnologie en foodtechnologie. We zitten nu met ongeveer 20 bedrijven op de campus. Dat zal de komende jaren alleen maar toenemen.”

Lees ook: Half miljard investering in Biotech Campus Delft voor voedselinnovaties

Kerssemakers besluit: “Onze grootste boodschap is dat samenwerking in de sector cruciaal is. Protein Port heeft in het verleden een aantal grotere events georganiseerd, die waren heel geslaagd, maar om echt effectief samen problemen op te lossen, werkt het het beste om in kleinere groepen met experts samen te komen. Met een duidelijk doel en vraagstuk. Zo hopen we een belangrijke rol binnen de eiwittransitie te spelen en extra waarde te creëren. De sector laten netwerken op een hoger niveau. Dat is ons einddoel.”

Oproep

Ben je een expert in de eiwittransitie en wil je graag een rol spelen in een expertgroep van Protein Port? Neem dan contact op met Bram Kerssemakers via [email protected].

Het netwerkprogamma Protein Port uit Zuid-Holland draagt op een geheel eigen wijze bij aan de eiwittransitie. In diverse groepssessies delen experts vanuit de sector hun visie en ervaringen over onderwerpen op het gebied van onderzoek, financiën, opschaling en wetgeving. Zo werken zij toe naar optimale strategieën en oplossingen om de eiwittransitie te versnellen.

Protein Port is een programma dat is ondergebracht bij Planet B.io, een biotech community gevestigd op de Biotech Campus Delft. “Vanuit onze basis als campusorganisatie, waar we biotech- en foodtech-bedrijven huisvesting bieden en ondersteunen in hun groei, hebben we ons steeds meer gerealiseerd dat we sector-breed moet acteren”, vertelt managing director Cindy Gerhardt. “Dat kan variëren van het ontvangen van politici tot het samenwerken met andere Europese hubs om problemen op het gebied van wetgeving te bespreken.”

Een van de programma's waar Planet B.io aan deelneemt is Protein Port, dat in 2022 startte als eenjarig project. Over de aanleiding vertelt Gerhardt: “De Provincie Zuid-Holland had een strategische wens om in kaart te brengen welke kansen en belemmeringen er binnen onze provincie liggen op het gebied van de eiwitstrategie.”

Unieke uitgangspositie

Er bleken duidelijke kansen te liggen. “Nederland heeft een unieke uitgangspositie om internationaal koploper in de eiwittransitie te worden. Inmiddels is al stevig ingezet op de verduurzaming van traditionele veeteelt en op de transitie naar plantaardig voedsel. In Zuid-Holland hebben we een unieke positie op het gebied van biotechnologie, met sterke spelers op gebied van gecultiveerde, gefermenteerde en aquatische eiwitten. We hebben prominente kennisdragers zoals de TU Delft en dsm-firmenich, en zo’n 20 bedrijven op de Biotech Campus Delft. Met deze partijen kunnen we de komende jaren werken aan een sterk ecosysteem.” Al gaat het niet alleen om samenwerking tussen bedrijven en onderzoekers in Zuid-Holland, benadrukt Gerhardt. “Wij willen graag breder kijken: zowel naar kennis en ervaring uit andere provincies als vanuit Europa.”

In Zuid-Holland hebben we een unieke positie op het gebied van biotechnologie

Vervolgproject

Het eenjarige programma was zo succesvol dat de provincie graag een vervolgtraject wilde starten. “In 2023 heeft consultancybedrijf KplusV in opdracht van de provincie de resultaten van Protein Port uit 2022 uitgewerkt”, blikt Cindy terug. “Op basis daarvan is een vierjarig programma opgesteld. Daarvoor hebben we €400.000 subsidie mogen ontvangen van de provincie Zuid-Holland. Het doel is om innovatie in de eiwitsector te versnellen door bedrijven samen te brengen en gezamenlijk specifieke uitdagingen aan te pakken. Hierbij wordt de ontwikkeling van alternatieve eiwitbronnen gestimuleerd, met als uiteindelijk doel een duurzamer voedselsysteem te creëren voor de toekomst.”

Community van koplopers

Ruim twee maanden geleden is programmamanager Bram Kerssemakers aangesteld. Hij heeft een duidelijke doelstelling voor ogen. “Wij willen een community van koplopers vormen. We merken dat veel bedrijven voor dezelfde uitdagingen staan. Denk bijvoorbeeld aan: specifiek opgeleid talent aantrekken, keuzes maken in onderzoek en patenteren, hoe en waar productie opschalen, de beste investeerders aantrekken, en last but not least, hoe creëren we gezamenlijk maatschappelijk draagvlak, in Den Haag, Europa én bij de consument. Ondanks het feit dat deze uitdagingen breed worden gedeeld, blijft men in het algemeen vanuit het eigen bedrijf hieraan werken.”

Protein Port wil daar verandering in brengen. “Wij willen vertegenwoordigers van bedrijven met gemeenschappelijke uitdagingen samen aan een tafel uitnodigen. Daarbij focussen we ons op experts binnen de sector die een mandaat hebben om namens hun organisatie te spreken en handelen. We streven ernaar om een hoogwaardige mix van verschillende partijen uit de eiwitsector te verbinden, waaronder grote bedrijven, MKB en start-ups , academici en deskundigen vanuit de overheid.”

Wij willen vertegenwoordigers van bedrijven met gemeenschappelijke uitdagingen samen aan een tafel uitnodigen

Informatie delen

Het is de bedoeling dat er per jaar 4 à 5 thema's worden opgestart, zodat er meerdere expert groepen in parallel werken. “Zo kan er continu waardevolle informatie worden gecreëerd en gedeeld.” Dat delen kan volgens Kerssemakers op verschillende manieren. “Bijvoorbeeld door middel van een jaarlijks evenement om de uitkomsten van de expertgroepen te delen. Maar het kan ook via het publiceren van position papers of white papers, of het organiseren van een kleine specifieke bijeenkomst. Naast het delen van de resultaten uit de experts groep, stimuleren we het opzetten van onderlinge samenwerkingen, demonstratiemogelijkheden, initiatieven voor talent ontwikkeling, en proeverijen van innovatieve voedingsproducten. Zo willen we dus eigenlijk stapje voor stapje, thema na thema, aan het werk gaan.”

Ook de feedback van consumenten is daarbij van belang. “Wat verstaan zij onder gezonde, lekkere en duurzame producten? Kennen consumenten het belang van de eiwittransitie wel? Zo’n grote transitie vereist een brede ketenbenadering. Van grondstoffenleveranciers en technologiebedrijven tot de bedrijven die daadwerkelijk hun merken in de schappen hebben liggen voor de consumenten.”

Slimme ingrediëntcombinaties leiden tot consumentenproducten die smakelijker, duurzamer én beter betaalbaar zijn

Gerhardt en Kerssemakers zien veel kansen voor de biotech-eiwitbedrijven. “Deze bedrijven maken ingrediënten vanuit verschillende technologieën. We zien dat deze steeds vaker met elkaar worden gecombineerd. Denk aan een plantaardig melkproduct dat verrijkt is met een fermentatief melkeiwit. Of een plantaardige visvervanger die op smaakt gebracht is met gekweekt vis-vet. Of zelfs een hamburger die deels bestaat uit dierlijk vlees en deels uit gekweekt vlees. Slimme ingrediëntcombinaties leiden tot consumentenproducten die smakelijker, duurzamer én beter betaalbaar zijn.”

Lees ook: Biotech cruciaal in de eiwittransitie

Hindernissen biotech-eiwitbedrijven

Gerhardt merkt dat de bedrijven die actief zijn op het gebied van biotech-eiwitten helaas nog op de nodige hindernissen stuiten. “Zij maken eiwitten waarvan we soms niet eens weten hoe we ze moeten noemen. Bovendien lopen bedrijven in onze sector een enorm risico: voordat het product ook maar op de markt is en nog voordat iemand het geproefd heeft, worden we al geconfronteerd met een anti-lobby vanuit de traditionele agricultuur.”

Dat vindt ze volkomen onterecht. “Kweekvlees en fermentatief geproduceerde eiwitten zullen voorlopig, en misschien wel altijd, een nichesector blijven ten opzichte van de gigantische traditionele dierlijke sector. Maar we weten allemaal dat die sector onvoldoende capaciteit heeft om de wereldbevolking in de toekomst te kunnen voeden. De oplossing hiervoor ligt in het slimmer produceren van eiwitrijk voedsel, waarbij traditionele boeren, én producenten van plantaardige eiwitten, én biotech bedrijven samen verantwoordelijkheid nemen. Eiwitproductie met biotech (ook wel bekend als cellulaire agricultuur) is een lokale en duurzame productiemethode waarbij minder grond nodig is, minder water, minder pesticiden, en waarbij ‘renewable’ grondstoffen gebruikt kunnen worden.”    

Veel kansen

De eiwittransitie vereist dus een brede samenwerking tussen allerlei producenten, van grondstoffen, ingrediënten en eindproducten. “In Zuid-Holland zijn meerdere, vaak jonge, innovatieve bedrijven gevestigd, zoals Meatable en Vivici. Bij Planet B.io hechten we veel waarde aan het ondersteunen van dit soort ondernemingen, zowel degenen die op de Biotech Campus Delft gevestigd zijn, als daarbuiten.”

Daarbij heeft ze goed nieuws te melden: “Planet B.io is per 1 juli een samenwerking gestart met het ASR Dutch Science Park Fund (ASR DSPF). Zij hebben de intentie om de komende twintig jaar €500 miljoen te investeren in vastgoed op de Biotech Campus Delft. Hiermee staat Delft een rooskleurige toekomst te wachten als broedplaats voor biotechnologie en foodtechnologie. We zitten nu met ongeveer 20 bedrijven op de campus. Dat zal de komende jaren alleen maar toenemen.”

Lees ook: Half miljard investering in Biotech Campus Delft voor voedselinnovaties

Kerssemakers besluit: “Onze grootste boodschap is dat samenwerking in de sector cruciaal is. Protein Port heeft in het verleden een aantal grotere events georganiseerd, die waren heel geslaagd, maar om echt effectief samen problemen op te lossen, werkt het het beste om in kleinere groepen met experts samen te komen. Met een duidelijk doel en vraagstuk. Zo hopen we een belangrijke rol binnen de eiwittransitie te spelen en extra waarde te creëren. De sector laten netwerken op een hoger niveau. Dat is ons einddoel.”

Oproep

Ben je een expert in de eiwittransitie en wil je graag een rol spelen in een expertgroep van Protein Port? Neem dan contact op met Bram Kerssemakers via [email protected].