Practice what you preach: gezond eten in schoolkantines

Vanuit voedingskundig oogpunt vallen vaak de dingen op die beter kunnen: het zoutgehalte in producten, de eiwitkwaliteit van vleesvervangers, of de overvloed aan producten die onze voedselomgeving ongezond maken. Daarbij zoeken we als onderzoekers naar oplossingen, samen met studenten, bedrijven en overheden. En altijd weten we dan mooie, goed onderbouwde, adviezen te geven. Aan anderen.

Maar hoe zit het eigenlijk met onze eigen voedselomgeving? Wat is het voedselaanbod voor onze eigen studenten en medewerkers? Doen we het zelf dan wel zo goed? Om het heel specifiek te maken: wat is het voedselaanbod op enkele hbo-instellingen met opleidingen gericht op voeding en gezondheid?

Dat is dit voorjaar door een team van de minor ‘creating a healthy food environment’ uitgezocht bij acht hbo-instellingen. In alle restaurants werd gekeken in hoeverre het assortiment voldoet aan de criteria van de gezonde schoolkantine van het Voedingscentrum. Zo werd er gekeken of er een watertappunt is en welk percentage van het aanbod bij de Schijf van Vijf past.

Schijf van Vijf

De resultaten geven geen reden tot trots. Integendeel. Zo bleekslechts 17% van alle producten te passen binnen de criteria van de Schijf van Vijf. En bij de categorie lunchproducten zakte dat zelfs naar 13%, met ook een kantine waarbij 0% van de lunchproducten voldeed aan die criteria. Om het heel neutraal te zeggen: er is ruimte voor verbetering.

Zelfs het voedselbeleid is nog in ontwikkeling. Meerdere hbo-instellingen blijken daar nog geen beleid op te hebben. Bij instellingen waar er wel sprake is van een voedselbeleid, is er meestal alleen oog voor duurzaamheid (met aspecten als biologisch, voedselverspilling, eiwittransitie), maar niet voor gezondheid.

Gezonder aanbod

Het valt vast op dat bovenstaande gegevens anoniem zijn. Een aantal hbo-instellingen wil zich liever niet profileren met een ongezonde voedselomgeving. Begrijpelijk. Maar blijft het daarbij? Gaat er nog iets veranderen? Voor ons als onderzoekers is dit een goede aanleiding om met onze besturen en cateraars in gesprek te gaan. Zo leveren we niet alleen maar nuttige adviezen aan anderen, maar werken we ook aan onze eigen voedselomgeving. En zo kunnen we een gezonder en duurzamer aanbod bieden aan onze studenten en collega’s.

Wat daarbij helpt, is dat we als onderzoekers verenigd zijn in een lectorenplatform, waarbij we kennis en resultaten delen en elkaar inspireren met goede voorbeelden. Want die zijn er gelukkig ook!

Vanuit voedingskundig oogpunt vallen vaak de dingen op die beter kunnen: het zoutgehalte in producten, de eiwitkwaliteit van vleesvervangers, of de overvloed aan producten die onze voedselomgeving ongezond maken. Daarbij zoeken we als onderzoekers naar oplossingen, samen met studenten, bedrijven en overheden. En altijd weten we dan mooie, goed onderbouwde, adviezen te geven. Aan anderen.

Maar hoe zit het eigenlijk met onze eigen voedselomgeving? Wat is het voedselaanbod voor onze eigen studenten en medewerkers? Doen we het zelf dan wel zo goed? Om het heel specifiek te maken: wat is het voedselaanbod op enkele hbo-instellingen met opleidingen gericht op voeding en gezondheid?

Dat is dit voorjaar door een team van de minor ‘creating a healthy food environment’ uitgezocht bij acht hbo-instellingen. In alle restaurants werd gekeken in hoeverre het assortiment voldoet aan de criteria van de gezonde schoolkantine van het Voedingscentrum. Zo werd er gekeken of er een watertappunt is en welk percentage van het aanbod bij de Schijf van Vijf past.

Schijf van Vijf

De resultaten geven geen reden tot trots. Integendeel. Zo bleekslechts 17% van alle producten te passen binnen de criteria van de Schijf van Vijf. En bij de categorie lunchproducten zakte dat zelfs naar 13%, met ook een kantine waarbij 0% van de lunchproducten voldeed aan die criteria. Om het heel neutraal te zeggen: er is ruimte voor verbetering.

Zelfs het voedselbeleid is nog in ontwikkeling. Meerdere hbo-instellingen blijken daar nog geen beleid op te hebben. Bij instellingen waar er wel sprake is van een voedselbeleid, is er meestal alleen oog voor duurzaamheid (met aspecten als biologisch, voedselverspilling, eiwittransitie), maar niet voor gezondheid.

Gezonder aanbod

Het valt vast op dat bovenstaande gegevens anoniem zijn. Een aantal hbo-instellingen wil zich liever niet profileren met een ongezonde voedselomgeving. Begrijpelijk. Maar blijft het daarbij? Gaat er nog iets veranderen? Voor ons als onderzoekers is dit een goede aanleiding om met onze besturen en cateraars in gesprek te gaan. Zo leveren we niet alleen maar nuttige adviezen aan anderen, maar werken we ook aan onze eigen voedselomgeving. En zo kunnen we een gezonder en duurzamer aanbod bieden aan onze studenten en collega’s.

Wat daarbij helpt, is dat we als onderzoekers verenigd zijn in een lectorenplatform, waarbij we kennis en resultaten delen en elkaar inspireren met goede voorbeelden. Want die zijn er gelukkig ook!