Nieuwe koers: kenniscentrum Flevo Campus wordt Food Pioneers

Kenniscentrum Flevo Campus in Almere wordt Food Pioneers en zet in op een nieuwe, zelfstandige koers. Het kenniscentrum werd opgezet in 2018 als onderdeel van de voedselstrategie van gemeente Almere. In die hoedanigheid opereerde Flevo Campus tot nog toe vooral op subsidies vanuit de gemeente Almere en Provincie Flevoland. Vanaf 2026 begint een nieuwe fase waarin het kenniscentrum minder subsidie ontvangt en meer inkomen gaat genereren.

Directeur Filip Otten heeft de nieuwe koers uitgezet en vertelt Eiwit Trends wat het kenniscentrum nu gaat doen. “Flevo Campus gaat binnenkort opereren onder de naam Food Pioneers,” zegt hij. “Van het droogleggen van de polders tot het bouwen van nieuwe steden; ‘pionieren’ zit in het DNA van Flevolanders. Die mentaliteit brengen we nu naar het voedselsysteem.”

Hoe is het kenniscentrum in eerste instantie ontstaan?

“Het kenniscentrum is een initiatief vanuit gemeente Almere en provincie Flevoland. Al vanaf het eerste moment waren kennispartners Wageningen Universiteit, Aeres Hogeschool Almere en Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS) betrokken. Het kenniscentrum ging zich richten zich richten op stedelijke voedselvraagstukken: ‘Feeding the city’.

Almere is een snelgroeiende stad aan de rand van de metropoolregio Amsterdam. Tegelijkertijd ligt het in de vruchtbare provincie Flevoland, waar veel voedsel wordt geproduceerd.

Vanaf het eerste moment was daar de verbinding met het thema van de Floriade in Almere, 'feeding the city'. Het kantoor van Food Pioneers is de Natural Pavilion, een gebouw geheel opgetrokken uit biobased materialen op het voormalige Floriadeterrein. Toen een nieuwe directeur aantrad in 2020 moest in dit gebouw een soort smeltkroes worden, voor onderzoek en waar start-ups konden werken. Ze konden dan meteen begeleid worden in het ondernemen, wat Food Pioneers ook doet”

Lees ook: FVD en PVV willen subsidie voor eiwittransitie Almere stopzetten

In november 2024 trad jij aan als nieuwe directeur. Waarom viel de keuze op jou?

“Vanaf 2026 wordt de subsidie volgens plan minder en wordt Food Pioneers verwacht meer eigen inkomen te genereren. Vanaf dan gaan we geen projecten meer als hoofdsponsor aan, maar subsidiëren we maximaal 50%. Uiteindelijk ben ik aangetrokken voor deze nieuwe fase.

Ik heb zelf een achtergrond in de commerciële kant van mode, maar voedsel had altijd mijn interesse. In die 25 jaar heb ik altijd vanuit de klant gekeken en proberen te begrijpen hoe een klant keuzes maakt en beslissingen neemt. Het motiveert mij om hetgeen wat ik ontwikkel terug te zien op straat in het dagelijkse leven. Na het bedrijfsleven ben ik het onderwijs in gegaan. Daar was ik uiteindelijk verantwoordelijk voor alle onderzoeken en samenwerkingen met andere hogescholen maar ook met ondernemers. Diezelfde insteek, de combinatie van onderzoek, ondernemerschap en 25 jaar commercie, kan Food Pioneers nu goed gebruiken.

In Almere is de sociale ongelijkheid groter dan op veel andere plekken in Nederland; het aantal mensen dat ongezond leeft is er daarom groter, met alle gevolgen van dien. Op sociaaleconomisch gebied valt nog winst te behalen. Ons doel is er juist voor deze grote groep mensen te zijn, die minder tijd en geld te besteden hebben aan hun voedsel. Je leest dat terug in onze aangescherpte visie: ‘Wij zijn een actieve en praktijkgerichte kennispartner in de voedseltransitie die door strategische samenwerkingen tastbare impact maakt. Ons doel: met ‘het bord van morgen’ zoveel mogelijk consumenten bereiken.’”

Ons doel: met ‘het bord van morgen’ zoveel mogelijk consumenten bereiken

Welke rol speelt het Food Pioneers in de gemeente Almere en de provincie?

“Vooral als kennis- en netwerkorganisatie. Wij voeren projecten uit waarin wordt samengewerkt en samenwerking wordt gefaciliteerd met overheden, onderzoekers, studenten, burgers, ondernemers en bedrijfsleven. Door het inzetten van verschillende kennisdisciplines in combinatie met pro-actief onderzoek en commerciële activiteiten ontstaat een unieke werkwijze en tonen wij ons bestaansrecht aan. Wij maken, verbinden en versterken kennis.

Daarbij subsidiëren we onderzoek voor Flevolandse ondernemers met een kennisvoucher met een totale waarde van €10.000; €2.500 levert het bedrijf in natura: in uren waarin ze aan een nieuw product of onderzoek werken. Wij stellen €7.500 in geld beschikbaar om onderzoek te laten uitvoeren door een kennispartner als WUR, Aeres of Windesheim.

Een ander succesvol voorbeeld is de inspiratie voor onze nieuwe naam, Food Pioneers program. We selecteren startende ondernemers met een productinnovatie en begeleiden die 6 maanden lang. Ze krijgen hulp bij ondernemerschap, persoonlijke ontwikkeling, juridische zaken en financiële onderdelen, maar uiteraard ook smaak en look van het product. Er is net weer een groep begonnen die in oktober dan een pitch geven aan een team van experts uit de foodsector over hun bedrijf en idee. 

Met de WUR doen we vooral veel Europees onderzoek. Vanuit Europa wordt de Flevopolder gezien als een interessante proeftuin voor stedelijke vraagstukken. De polder fungeert dan ook als een living-lab."

We selecteren startende ondernemers met een productinnovatie en begeleiden die 6 maanden lang

Lees ook: Dumplings en brood: mycoproteïnen niet alleen voor vleesvervanger

"Een belangrijk nieuw onderdeel zijn onze consumentengedragsonderzoeken die leiden tot interventies. Een voorbeeld daarvan is het ‘Bean Food Pairing’ dat we bij Ekoplaza in Almere hebben getest. Op basis van ons onderzoek willen we de eiwittransitie te versnellen door de keuze voor peulvruchten laagdrempeliger te maken. Consumenten missen receptinspiratie, vinden peulvruchten stoffig en onaantrekkelijk en komen niet bij het conservenschap. Bij ‘Bean Food Pairing’ boden we een recept van een bekende chef aan met de benodigde bonen en groenten in het groenteschap van EkoPlaza.

Met deze interventies proberen we de consument te verleiden tot andere, gezondere keuzes. En doordat we partijen samentrekken kunnen we interventies in bijvoorbeeld de supermarkt echt naar een hoger niveau trekken. Een interventie in een supermarkt werkt beter als het personeel weet wat het doel is van de interventie en waarom we het doen. Food Pioneers werkt daarin samen met Stichting Ontwikkelingsfonds Levensmiddelenindustrie (SOL), een sociale organisatie die ervaring heeft met mensen opleiden.”

Een belangrijk nieuw onderdeel zijn onze consumentengedragsonderzoeken die leiden tot interventies

Hoe gaat Food Pioneers meer eigen opbrengsten genereren en minder op subsidie draaien?

“We zijn begonnen met het schrijven van een nieuwe visie, bedenken waar we goed in zijn en meer structuur aanbrengen. De verschillende thema’s van Food Pioneers komen samen in één gemeenschappelijk doel: het bord van morgen. Daarop hebben alle inhoudelijke activiteiten van de campus betrekking. Op het bord van morgen ligt de hele voedselketen. De thema’s van Food Pioneers zijn erop gericht om vanaf dat bord de verandering in de keten in gang te zetten. Van onderzoek tot productontwikkeling, alles waarmee Food Pioneers bezig is, zal in dienst staan van de metafoor ‘het bord van morgen’."

Lees ook: Aansluiten bij lokale smaken

"We hebben het nu opgedeeld in drie pijlers: onderzoek, ondernemen en opleiding. Op elke pijler zit een team. Elk team werkt met een budget. Er wordt gestuurd op kosten, maar ook op baten. De middelen die daarvoor worden ingezet zijn divers, we beoordelen telkens wat de impact is versus de inzet van middelen en mensen. Kortom, elk (startend) project moet impact hebben. Dat kan maatschappelijke impact zijn of een nieuw product, maar ook een onderzoek dat nieuw inzicht verschaft. Het kan geld opleveren maar ook geld kosten. Waarde is overigens niet altijd in geld uit te drukken.

Nu we ons directer richten op het bord van zoveel mogelijk burgers betekent dat ook meer plannen die nu werken in de praktijk. De subsidie kan zo verantwoord én met impact worden ingezet. Naast de onderzoeksinstellingen waarmee we samenwerken, willen we samenwerken met lokale ondernemers, supermarkten en cateraars. Kortom, iedereen die in contact staat met de consument. Bij alles wat we doen denken we na over wat we doen, hoe we het gaan doen en wat het oplevert. Als kennisinstelling kijken we dan niet alleen wat het in geld oplevert, maar ook de maatschappelijke impact. Op die manier willen we bijdragen aan een leefbaar Almere en in het proces kennis genereren voor steden met dezelfde voedselvraagstukken.”

Kenniscentrum Flevo Campus in Almere wordt Food Pioneers en zet in op een nieuwe, zelfstandige koers. Het kenniscentrum werd opgezet in 2018 als onderdeel van de voedselstrategie van gemeente Almere. In die hoedanigheid opereerde Flevo Campus tot nog toe vooral op subsidies vanuit de gemeente Almere en Provincie Flevoland. Vanaf 2026 begint een nieuwe fase waarin het kenniscentrum minder subsidie ontvangt en meer inkomen gaat genereren.

Directeur Filip Otten heeft de nieuwe koers uitgezet en vertelt Eiwit Trends wat het kenniscentrum nu gaat doen. “Flevo Campus gaat binnenkort opereren onder de naam Food Pioneers,” zegt hij. “Van het droogleggen van de polders tot het bouwen van nieuwe steden; ‘pionieren’ zit in het DNA van Flevolanders. Die mentaliteit brengen we nu naar het voedselsysteem.”

Hoe is het kenniscentrum in eerste instantie ontstaan?

“Het kenniscentrum is een initiatief vanuit gemeente Almere en provincie Flevoland. Al vanaf het eerste moment waren kennispartners Wageningen Universiteit, Aeres Hogeschool Almere en Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions (AMS) betrokken. Het kenniscentrum ging zich richten zich richten op stedelijke voedselvraagstukken: ‘Feeding the city’.

Almere is een snelgroeiende stad aan de rand van de metropoolregio Amsterdam. Tegelijkertijd ligt het in de vruchtbare provincie Flevoland, waar veel voedsel wordt geproduceerd.

Vanaf het eerste moment was daar de verbinding met het thema van de Floriade in Almere, 'feeding the city'. Het kantoor van Food Pioneers is de Natural Pavilion, een gebouw geheel opgetrokken uit biobased materialen op het voormalige Floriadeterrein. Toen een nieuwe directeur aantrad in 2020 moest in dit gebouw een soort smeltkroes worden, voor onderzoek en waar start-ups konden werken. Ze konden dan meteen begeleid worden in het ondernemen, wat Food Pioneers ook doet”

Lees ook: FVD en PVV willen subsidie voor eiwittransitie Almere stopzetten

In november 2024 trad jij aan als nieuwe directeur. Waarom viel de keuze op jou?

“Vanaf 2026 wordt de subsidie volgens plan minder en wordt Food Pioneers verwacht meer eigen inkomen te genereren. Vanaf dan gaan we geen projecten meer als hoofdsponsor aan, maar subsidiëren we maximaal 50%. Uiteindelijk ben ik aangetrokken voor deze nieuwe fase.

Ik heb zelf een achtergrond in de commerciële kant van mode, maar voedsel had altijd mijn interesse. In die 25 jaar heb ik altijd vanuit de klant gekeken en proberen te begrijpen hoe een klant keuzes maakt en beslissingen neemt. Het motiveert mij om hetgeen wat ik ontwikkel terug te zien op straat in het dagelijkse leven. Na het bedrijfsleven ben ik het onderwijs in gegaan. Daar was ik uiteindelijk verantwoordelijk voor alle onderzoeken en samenwerkingen met andere hogescholen maar ook met ondernemers. Diezelfde insteek, de combinatie van onderzoek, ondernemerschap en 25 jaar commercie, kan Food Pioneers nu goed gebruiken.

In Almere is de sociale ongelijkheid groter dan op veel andere plekken in Nederland; het aantal mensen dat ongezond leeft is er daarom groter, met alle gevolgen van dien. Op sociaaleconomisch gebied valt nog winst te behalen. Ons doel is er juist voor deze grote groep mensen te zijn, die minder tijd en geld te besteden hebben aan hun voedsel. Je leest dat terug in onze aangescherpte visie: ‘Wij zijn een actieve en praktijkgerichte kennispartner in de voedseltransitie die door strategische samenwerkingen tastbare impact maakt. Ons doel: met ‘het bord van morgen’ zoveel mogelijk consumenten bereiken.’”

Ons doel: met ‘het bord van morgen’ zoveel mogelijk consumenten bereiken

Welke rol speelt het Food Pioneers in de gemeente Almere en de provincie?

“Vooral als kennis- en netwerkorganisatie. Wij voeren projecten uit waarin wordt samengewerkt en samenwerking wordt gefaciliteerd met overheden, onderzoekers, studenten, burgers, ondernemers en bedrijfsleven. Door het inzetten van verschillende kennisdisciplines in combinatie met pro-actief onderzoek en commerciële activiteiten ontstaat een unieke werkwijze en tonen wij ons bestaansrecht aan. Wij maken, verbinden en versterken kennis.

Daarbij subsidiëren we onderzoek voor Flevolandse ondernemers met een kennisvoucher met een totale waarde van €10.000; €2.500 levert het bedrijf in natura: in uren waarin ze aan een nieuw product of onderzoek werken. Wij stellen €7.500 in geld beschikbaar om onderzoek te laten uitvoeren door een kennispartner als WUR, Aeres of Windesheim.

Een ander succesvol voorbeeld is de inspiratie voor onze nieuwe naam, Food Pioneers program. We selecteren startende ondernemers met een productinnovatie en begeleiden die 6 maanden lang. Ze krijgen hulp bij ondernemerschap, persoonlijke ontwikkeling, juridische zaken en financiële onderdelen, maar uiteraard ook smaak en look van het product. Er is net weer een groep begonnen die in oktober dan een pitch geven aan een team van experts uit de foodsector over hun bedrijf en idee. 

Met de WUR doen we vooral veel Europees onderzoek. Vanuit Europa wordt de Flevopolder gezien als een interessante proeftuin voor stedelijke vraagstukken. De polder fungeert dan ook als een living-lab."

We selecteren startende ondernemers met een productinnovatie en begeleiden die 6 maanden lang

Lees ook: Dumplings en brood: mycoproteïnen niet alleen voor vleesvervanger

"Een belangrijk nieuw onderdeel zijn onze consumentengedragsonderzoeken die leiden tot interventies. Een voorbeeld daarvan is het ‘Bean Food Pairing’ dat we bij Ekoplaza in Almere hebben getest. Op basis van ons onderzoek willen we de eiwittransitie te versnellen door de keuze voor peulvruchten laagdrempeliger te maken. Consumenten missen receptinspiratie, vinden peulvruchten stoffig en onaantrekkelijk en komen niet bij het conservenschap. Bij ‘Bean Food Pairing’ boden we een recept van een bekende chef aan met de benodigde bonen en groenten in het groenteschap van EkoPlaza.

Met deze interventies proberen we de consument te verleiden tot andere, gezondere keuzes. En doordat we partijen samentrekken kunnen we interventies in bijvoorbeeld de supermarkt echt naar een hoger niveau trekken. Een interventie in een supermarkt werkt beter als het personeel weet wat het doel is van de interventie en waarom we het doen. Food Pioneers werkt daarin samen met Stichting Ontwikkelingsfonds Levensmiddelenindustrie (SOL), een sociale organisatie die ervaring heeft met mensen opleiden.”

Een belangrijk nieuw onderdeel zijn onze consumentengedragsonderzoeken die leiden tot interventies

Hoe gaat Food Pioneers meer eigen opbrengsten genereren en minder op subsidie draaien?

“We zijn begonnen met het schrijven van een nieuwe visie, bedenken waar we goed in zijn en meer structuur aanbrengen. De verschillende thema’s van Food Pioneers komen samen in één gemeenschappelijk doel: het bord van morgen. Daarop hebben alle inhoudelijke activiteiten van de campus betrekking. Op het bord van morgen ligt de hele voedselketen. De thema’s van Food Pioneers zijn erop gericht om vanaf dat bord de verandering in de keten in gang te zetten. Van onderzoek tot productontwikkeling, alles waarmee Food Pioneers bezig is, zal in dienst staan van de metafoor ‘het bord van morgen’."

Lees ook: Aansluiten bij lokale smaken

"We hebben het nu opgedeeld in drie pijlers: onderzoek, ondernemen en opleiding. Op elke pijler zit een team. Elk team werkt met een budget. Er wordt gestuurd op kosten, maar ook op baten. De middelen die daarvoor worden ingezet zijn divers, we beoordelen telkens wat de impact is versus de inzet van middelen en mensen. Kortom, elk (startend) project moet impact hebben. Dat kan maatschappelijke impact zijn of een nieuw product, maar ook een onderzoek dat nieuw inzicht verschaft. Het kan geld opleveren maar ook geld kosten. Waarde is overigens niet altijd in geld uit te drukken.

Nu we ons directer richten op het bord van zoveel mogelijk burgers betekent dat ook meer plannen die nu werken in de praktijk. De subsidie kan zo verantwoord én met impact worden ingezet. Naast de onderzoeksinstellingen waarmee we samenwerken, willen we samenwerken met lokale ondernemers, supermarkten en cateraars. Kortom, iedereen die in contact staat met de consument. Bij alles wat we doen denken we na over wat we doen, hoe we het gaan doen en wat het oplevert. Als kennisinstelling kijken we dan niet alleen wat het in geld oplevert, maar ook de maatschappelijke impact. Op die manier willen we bijdragen aan een leefbaar Almere en in het proces kennis genereren voor steden met dezelfde voedselvraagstukken.”