Waarom de plantaardige renaissance nog geen echt feestje is

Vroeger was niet alles beter, maar de gehaktbal van mijn oma (1921 – 2006) wel. Smeuïg, mals, met een heerlijke textuur en rijke smaak.

In mijn herinnering zie ik haar het gehakt mengen met een gesnipperd uitje, peterselie, tomaat, paneermeel en een ei. Zo’n balletje – niet al te groot, maximaal 100 gram – was echt genieten. Samen met verse groentes, aardappelen en natuurlijk de gebonden jus.

Hoewel ik nu veel minder vlees eet, verlang ik zo nu en dan terug naar oma’s gehaktbal. Maar helaas. Een eigen gedraaide bal, de receptuur-herinneringen volgend, kwam niet in de buurt. Toch hield ik hoop: in het retrorecept van de alom geprezen gehaktbal van volkszanger Dries Roelvink herkende ik de mix van vlees, gesnipperde ui, peterselie en paneermeel. De bal is lekker, ik mis alleen dat snufje sentiment en een theelepeltje nostalgie.

Meer ruimte voor peulvruchten

Niet alleen Dries en ik herontdekken langzaamaan de sensorische rijkdom van retrovoedsel. Ook peulvruchten ervaren een voorzichtige comeback, zo laten de meest recente verkoopcijfers zien, gepresenteerd door Circana op het Eiwit Congres. Gedreven door een combinatie van fibermaxxing, gemak, variatie, betaalbaarheid, nieuwe aanbiedingsvormen, hippe merken en aandacht via de BEANMEAL en Wissel ‘ns Wat. Vooral moderne varianten zoals de kikkererwt en edamame doen het goed, naast klassiekers als witte bonen in tomatensaus.

Op Europees niveau wordt reikhalzend uitgekeken naar een wedergeboorte van de peulvrucht. Voor een gezondere Europese consument, als nieuw verdienmodel voor boeren, om meer voedselzelfvoorzienend te worden. De roadmap ‘Towards a Legume Renaissance in Europe’ van The Protein Project beschrijft een mogelijke weg. Een lange weg.

Iedereen aanspreken

Want al deze voorbeelden ten spijt: om van een echte plantaardige renaissance te spreken is er veel te doen. De nieuwe Schijf van Vijf, met nog nadrukkelijker het advies om meer noten, groenten en peulvruchten te consumeren, is verre van voldoende. Voor veel consumenten moeten we een veel, veel beter feestje bouwen. Want zo wordt meer plantaardig, meer groente, meer peulvruchten niet gevoeld, getuige de media-aandacht rondom de comeback van hybride producten en de nieuwe Schijf van Vijf.

Misschien moet ik toch Dries maar eens uitnodigen. Hij weet wel hoe je een feestje moet bouwen. En blijkbaar kan hij nog koken ook. Samen zingen en lekker eten lijkt me een prima start van de ‘Renaissance-in-Food-Tour’.